|
वाइसिएल् गतिविधि विवादित
May 16, 2008
माओवादीको भातृ संगठन योङ्ग कम्यूनिष्ट लिग स्थापना कालदेखि नै बिबादमा आएको संस्था हो । चुनावअघि पनि यो संस्थाको गतिविधि कतिपय समयमा बिबादको घेरामा पदैं आएको थियो भने संविधानसभाको चुनावपछि त राजनीतिक दलहरुले यसको बिघटनको स्पष्ट माग गरेर झनै बादबिबादको घेरामा परेको छ । चुनावमा वाइसिएल्ले धाकधम्कीको राजनीति गरेकै कारण चुनावी परिणामलाई नै प्रभावित गरेको भन्ने दुइठूला दल नेपाली कांगे्रस र नेकपा एमालेबाट आरोप लाग्ने गरेको छ । उता नेकपा माओवादी यो कुरा स्वीकार गर्न तयार छैन । वाइसिएल् नेकपा एमालेको राष्ट्रिय युवा संघ र कांग्रेसको तरुण दल जस्तै भ्रातृ संगठन भएको हु"दा यसको विघटन होइन थप सुदृढ गराउनु पर्ने माओवादी नेतृत्वको दलील रहदै आएको छ ।
•
read more...
राजाको वहिर्गमन र माओवादी
May 15, 2008
सवा दर्ुइ शताब्दी भन्दा पनि बढी समय मुलुकमा एकछत्र राज गरेको नेपालको राजतन्त्रको सुरक्षित वहिर्गमन गराउने जिम्मा नियतिले नेपाल कम्यूनिष्ट पार्टर्ीीाओवादीलाई सुम्पेको छ । राजतन्त्रको प्रखर बिरोधी छवि जनता समक्ष प्रस्तुत गर्न सकेकै कारण राजालाई मात्र होइन सिंगो राजतन्त्रलाई पन्छाएर मुलुकलाई लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा पदार्पण गराउने कार्यको नेतृत्व माओवादीले गर्न पाएको हो । यो स्पष्ट जनादेशको पालना गर्ने क्रममा नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले पछि परेका छन् र त्यसको नेतृत्व माओवादीले लिनेछ । माओवादीकै दवावमा अन्तरीम संविधानमा मुलुकलाई लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरिसकिएको छ र त्यसको कार्यान्वयन गर्ने जिम्मा मात्र संविधानसभाको पहिलो बैठकको हो । संविधान सभाको निर्वाचनमा अन्यथा परिणाम आएको भए अर्को कुरा, चुनाव परिणाम ९८ प्रतिशत भन्दा बढी गणतन्त्रकै पक्षमा आएको हुंदा गणतन्त्र कार्यान्वयनमा कठिनाइ हुने अवस्था छैन ।
•
read more...
छोरो पाउनु कहा“ ...............
May 13, 2008
छोरो पाउनु कहा " छ कहा" कन्दनी बाट्न हतपत । यो नेपाली समाजमा प्रचलित उखान हो । यसको अर्थ र्सवसाधारण सबैले सहजै बुझ्छन् । अहिले नेपाली राजनीतिमा यो उखान ठ्याक्कै लागू भएको छ । संविधानसभाको निर्वाचनपछि मात्र होइन निर्वाचनअघि नै नेपालमा राष्ट्रपति को बन्ने भनेर चर्चामा आएको थियो । नेकपा माओवादीले आफ्ना अध्यक्ष प्रचण्डलाई भावी राष्टपति भनेर चुनावमा प्रचार गरेको थियो । नभन्दै माओावादीले चुनाव जित्यो । र अहिले आफ्ना नेतालाई राष्टपति बनाउने प्रयत्नमा माओवादी रहेको छ । तर चुनावमा , चुनाव जित्ने हत्कंडाका रुपमा यस्ता कुरा प्रचारमा ल्याउनु एउटा कुरा हो व्यबहारमा त्यसलाई प्रयोगमा ल्याउनु नितान्त भिन्न बिषय हेा । फेरि नेपालको पर्रि्रेक्षमा राजालाई फालेर त्यसको सट्टा राष्ट्रपतिको व्यबस्था तत्काल गरिहाल्नु सोचेजति सजिलो छैन ।
•
read more...
दलीय स्वार्थमा लगाम लगाउ“
May 9, 2008
एक महिना अगाडि प्रारम्भ भएको संविधान सभा निर्वाचनको प्रक्रियाले निर्वाचन आयोगले समानुपातिक निर्वाचनतर्फो सूची विधिवत् प्रकाशमा ल्याएपछि पर्ूण्ाता पाएको छ । ६०१ सदस्यीय भीमकाय संविधानसभामा अझै सरकारबाट २६ सदस्य मनोनीत हुन बा "की नै छ । प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवैतर्फो चुनावी परिणाम प्राप्त भएपछि अब संविधान सभाको बैठकका लागि बाटो खुलेको छ । वर्तमान सरकार वा अब बन्ने नया" सरकारले सातदलीय सहमतिमा मात्र होइन चुनावबाट स्थापित हुन पुगेका दलहरुको सहमति समेत लिएर २६ सदस्य मनोनित गर्नु पर्नेछ । अबको तीन हप्ताभित्रमा संविधान सभाको वैठक बोलाउनु पर्ने सम्बैधानिक प्रावधान छ र त्यसभन्दा अघि नै ६०१ सदस्यीय संविधान सभाको गठन भैसक्नु पर्नेछ ।
•
read more...
पहिले राजतन्त्रको बिदाइ गरौं
May 8, 2008
संविधानसभाको चुनाव अगावै माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलाई लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको प्रथम राष्ट्रपति बनाउने उद्घोष माओवादी पार्टर्ीी गरेको थियो । अन्य दलले माओवादी भित्ताको राष्ट्रपति भनेर व्यग्यवाण समेत प्रहार गरेका थिए । आखिरमा चुनावी निर्ण्र्ाामाओवादीको पक्षमा आयो । माओवादी पार्टर्ीी बहुमत नल्याए पनि मुलुकको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक दल बनेर अगाडि आयो । यस हिशाबले प्रचण्डको राष्ट्रपति बन्ने भनाई त्यति अस्वाभाबिक देखिएन । हुनत नेपालको अन्तरीम संविधानले कसैलाई पनि राष्टूपति बन्ने अनुमति दिंदैन । राजालाई पाखा लगाएपछि मुलुकको राष्ट्राध्यक्ष र सरकार प्रमुखको दोहोरो भूमिका प्रधानमन्त्रीले निर्वाह गर्नुपर्ने व्यबस्था छ । संविधानसभाको चुनावपछि पनि यो व्यबस्थामा फेरबदल आएको छैन र संविधानको संशोधन नगरी कसैले चाहेर पनि राष्ट्रपति बन्ने संभावना छैन ।
•
read more...
नेपाली राजनीतिमा अबको चुनौति
May 7, 2008
संविधानसभा पछिको मुलुकको राजनीतिलाई अस्थिरताबाट स्थिरतातर्फउन्मूख गराउन राजनीतिक दलहरु यतिखेर जोडतोडका साथ जुटेका छन् । संविधानसभाको समानुपातिकतर्फदलहरुले प्राप्त गरेको मत अनुुसार निर्वाचन आयोगमा दलहरुले नाम सिफारिश गरिसकेका र आयोगले त्यसमाथि अध्ययन गरेर निर्धारित बिधि नपुगेको भए दलहरुलाई सच्याउने समय दिने कार्य भैरहेको छ । बिहिबारसम्म आयोगले समानुपातिक तर्फाट संविधानसभा सदस्य पदमा निर्वाचित हुनेहरुको अन्तिम नामावली प्रकाशन गरेपछि संविधानसभाको निर्वाचन बिधिवत्् समाप्त भएको मानिनेछ । यसपछि मुलुकको राजनीतिले एक फड्को मारेर संविधानसभाको बैठक बोलाउने प्रक्रियाको सुरुवात हुनेछ । यही क्रममा सरकार गठनका सम्वन्धमा पनि दलहरुबीच क्रियाप्रतिक्रिया हुनेछ ।
•
read more...
पत्रकार महासंघको नेतृत्व र चुनौति
May 6, 2008
देशभरका पत्रकारहरुको छाता संस्था नेपाल पत्रकार महासंघको २२ औं महाधिवेशन आगामी तीन बर्षा लागि नयाँ नेतृत्व चयन गरी राजधानी काठमाण्डौंमा समाप्त भएको छ । संविधानसभाको निर्वाचनको लगत्तै भएको यो निर्वाचनप्रति देशभरका सबैको ध्यान आकृष्ट भएको थियो । पत्रकारितालाई राज्यको चौथो अंग मानिंदै आएको र पछिल्लो जनआन्दोलनमा मात्र होइन नेपालको सबै प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा पत्रकारिता क्षेत्रले निर्ण्ाायक भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा यो क्षेत्रका यावत् गतिविधिलाई सरकार, नागरिक समाज र बौद्धिक समुदायले बिशेष चासोखाँचोका साथ हेरेको पाइन्छ । काठमाण्डौमा भएको पत्रकारहरुको महाधिवेशनमा देशभरको एकहजार भन्दा बढी पार्षहरुको सहभागिता थियो । चुनावी महाधिवेशन भएकाले पत्रकार जगतका समस्या भन्दा पनि चुनावप्रति नै धेरै पत्रकारको ध्यानाकृष्ट भएको थियो । तैपनि पत्रकार जगतका प्रमुख चुनौति र समस्याहरु सम्वन्धमा छलफल नगरिएको भने होइन ।
•
read more...
दलहरुले समावेशी प्रतिनिधित्व गराएनन्
May 5, 2008
संविधान सभाको निर्वाचनमा दलहरुले प्राप्त गरेको सिट संख्याको आधारमा सभासदहरु चयन भएका छन । समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीमा राजनैतिकदलहरुले अधिकांश नया " अनुहारलाई प्रवेश गराएका छन ।
अब बन्ने सविधानमा सम्पर्ूण्ा जातीय हक अधिकारको नीति निर्माणसम्म प्रतिनिधित्व गराइनु पर्दछ । तथापि दलहरुले सभासद चयन गर्दा जातीय, क्षेत्रीय, लिङयि प्रतिनिधित्व गराउन सकेका छैनन। निर्वाचन परिणाम पर्ूण्ारुपमा समावेशी चरित्रको बनाउन दलहरुले सकेका छैनन । समावेशी चरित्रको सविधान भएन भने समावेशी संविधान बन्दैन, यस कुरामा दलहरु सचेत हुनु पर्दछ । सभासद चयन गर्दा आन्दोलनमा घाइते भएकाहरु, शहिद परिवारहरु, कुसुन्डा सुनवार , मेचे राउटे ,भोटे, छन्त्याल , किसान, तीन गा"उले थकालीलगायतका जातजातिहरुको प्रतिनिधित्व हुन सकेन । राजनैतिकदलहरुमा पुरातन सभ्यता,संस्कृतिले निरन्तरता पाइरहेको छ । हुनत सभ्यता र संस्कृति तत्काल परिर्वतन हुने कुरा होइन समय र परिस्थितिले बिस्तारेै परिर्वतन गराउदछ । मूलूक लोकतान्त्रिककरण भइसकेको अवस्थामा पनि दलहरुमा लोकतान्त्रिक चरित्रको निर्माण हुन सकेको छैन । अझै आफना नाता , गोता कुलकुटम्ब ,भाई बन्धुलाई सभासदमा चयन गरेर निकृष्ट कार्य गरेका छन ।
•
read more...
र्सर्न्दभ पत्रकार महासंघको निर्वाचनको
May 4, 2008
नेपाल पत्रकार महासंघको २२ औ राष्टिूय महाधिवेशन काठमान्डौ अन्तराष्टिूय विरेन्द्र सम्म्ोलनमा भइरहेको छ ।
सम्मलेनमा अधिराज्यबाट १ हजार भन्दा बढी पत्रकारहरु नयाँ नेतृत्व चयनका लागि जम्मा भएका छन ।
लोकतन्त्रको आधार , स्वतन्त्र प्रेस र सुरक्षित पत्रकार भन्ने नाराका साथ सम्पन्न हुन लागेको महाधिवेशनले २४ सदस्यीय कार्य समिति निर्वाचित गर्न छ । पत्रकारले राष्टूकेा चौथौ अङका रुपमा दर्जा पाएका छन । तथापि पत्रकारिता पेशालाई मर्यादित र विश्वसनीय बनाउन थुपै चुनौतिहरु देखा परेका छन । पत्रकार महासंघको अधिवेशनबाट चयन हुने नेतृत्वले व्यवस्ाायीक पत्रकारितामा जोड दिनु पर्दछ । पत्रकारिताभित्रका श्रम शोषण, दमनहरुलाई उजागर गर्न अबको नेतृत्वले सहि दिशा बोध गर्न सक्नु पर्दछ । पत्रकारलाई समाजले राम्रो ढंगबाट हर्न वातावरण अझै बनेको छैन । श्रमजीवि पत्रकारहरु वाँच्ने आधार तय बनेको छैन । नेपाल अधिराज्यबाट पत्रकारिता क्षेत्रबाट वाषिर्क कति पत्रकार विस्थापित हुन वाध्य छन ।
•
read more...
निर्वाचन पछिका चुनौतिहरु
May 1, 2008
संविधानसभाको निर्वाचनपछि मुलुकका धेरै समस्याले निकास पाउ"छन् भन्ने राजनीतिक दलका नेताहरुले भन्ने गर्थे । उनीहरुले भाषण गर्दा भन्थे संविधानसभाको निर्वाचन हुन सकेमा अहिले मुलुकले भोग्दै आएका सबै समस्याहरु समाधान हुन्छन् । उनीहरुको भनाई सुन्दा यस्तो लाग्थ्यो संविधानसभाको चुनाव हुन नसकेकै कारण मुलुकमा समस्याको चाङ लागेको छ र संविधानसभाको चुनाव भएपछि चाङ लागेका समस्या हिउँ पग्लदा झै. पग्लेर जान्छन् । तर त्यस्तो हुने संकेत देखिएको छैन , बरु नया" नया" समस्याहरु देखिन थालेका छन् । ती समस्याहरुको समाधान कसरी गर्ने भन्ने बिषयमा दलहरु चिन्तनशील हुनु सट्टा उनीहरु सत्ताको समीकरणलाई नै प्राथमिकता दिएर त्यसमा नै अल्झन थालेका छन् ।
•
read more...
संविधान मिलेर निर्माण गर्ने जनादेश
April 25, 2008
संविधानसभाको निर्वाचनको प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुबैतर्फो मतगणना सम्पन्न भैसकेको छ । प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवै प्रणालीको चुनावमा नेकपा माओवादी पार्टर्ीी बिजय प्राप्त गरेको छ भने नेपाली कांग्रेस, एमाले र तर्राईको क्षेत्रीय पार्टर्ीीधेसी जनअधिकार फोरमले क्रमशः आफ्नो स्थान बनाएका छन् । समानुपातिकमा कुल १ करोड ७ लाख ३९ हजार ७५ मत सदर भएको र माओवादीले कूल ३१ लाख ४४ हजार २०४ मत प्राप्त गरेको छ । दोस्रो स्थानमा रहेको नेपाली कांग्रेसले २२ लाख ६७ हजार ३२७ मत ल्याएको छ । एमालेको पक्षमा २१ लाख ८३ हजार ३७० मत परेको छ । समानुपातिकमा माओवादीले २९.३, नेपाली कांग्रेसले २१.१, एमालेले २०.३ र तमलोपाले ३.१ प्रतिशत मत ल्याएको छ ।
•
read more...
सरकार गठन प्रधान विषय होइन
April 24, 2008
संविधानसभाको निर्वाचनको समाप्तिसँगै अब बन्ने सरकारका सम्बन्धमा चर्चा परचर्चा सुरु भैसकेको छ । संविधानसभाको निर्वाचनमा माओवादी पार्टर्ीी आफूलाई सबैभन्दा ठूलो पार्टर्ीी रुपमा स्थापित गराउन सफल भएपछि अबको सरकारको नेतृत्व माओवादीले लिनर्ुपर्छ भन्नेमा प्राय सबैको एकमत छ । वास्तबमा संविधानसभा निर्वाचनको जनादेश पनि त्यही हो । यो जनादेशको पालना गर्नु नेकपा माओवादी लगायत सबै राजनीतिक दलहरुको कर्तव्य पनि हो । हुन त आगामी सरकारको मूलभूत उद्देश्य संविधानसभाको निर्वाचन अन्तरीम संविधानमा तोकिएको अवधिमा पूरा गर्नु नै हो । तर सरकारले संविधान निर्माणका अतिरिक्त दैनन्दिनको प्रशासन चलाउनु र बिकास निर्माणका कार्यहरुमा पनि ध्यान दिनु आवश्यक छ । संविधान तयार गरेर मुलुकलाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा रुपान्तरण गर्नु, लोकतन्त्रलाई संस्थागत बनाउने पहल सुरु गर्नु र त्यसपछि आर्थिक बिकासको गतिलाई बढाउनु पनि सरकारको कर्तव्य हो ।
•
read more...
लोकतन्त्र दिवस र अबको चुनौति
April 23, 2008
आज लोकतन्त्र दिवस । यो दिबसको नेपालको राजनीतिक इतिहासमा आफ्नै बिशिष्ट महत्व छ । आज हामी जुन राजनीतिक धरातलमा उभिने मौका पाएका छौं , त्यो अवसर नेपालमा पछिल्लो पटक भएको १९ दिन लामो बसन्त आन्दोलनले नै संभब भएको हो । लोकतन्त्रका पक्षधर सम्पर्ूण्ा राजनीतिक शक्तिलाई फ्युजन गरेर नेपालमा भएको ऐतिहासिक जनआन्दोलन सफल नभएको भए आज हामी राजा ज्ञानेन्द्रको तानाशाही बुठमुनि कुल्चिएको अवस्थामा हुनेथियौं । दशौ. लाख नेपाली जनता राजाको धाकधम्की र सैनिक प्रयोग समेतको वेवास्ता गरी सडकमा ओर्लेर तातो गोली खान थालेपछि मात्र जनताको शक्तिको सामू राजा ज्ञानेन्द्र झुक्नु परेको थियो । यो दुइ वर्षो अबधिमा नेपालको कोशी , गण्डकी र कर्ण्ाालीबाट अजस्र जलश्रोत बगेको मात्र छैन , नेपालको राजनीतिक गतिशिलता पनि नदीहरुको बेगभन्दा कम छैन ।
•
read more...
राजतन्त्र बहिर्गमन एउटै धारणा आवश्यक
April 22, 2008
वर्तमान राजास "गै नेपालको राजतन्त्रको बिदाइ सम्मानजनक ढंगले हुनर्ुपर्छ भन्नेमा नेकपा माओवादीका नेताहरु सहमत भए पनि राजाको भावी हैशियत बारे भने उनीहरुमा मतान्तर देखिएको छ । खासगरी वरिष्ठ नेता डा.बाबुरा भट्टर्राई र अर्का वरिष्ठ नेता रामबहादुर थापा बादलकावीच स्पष्ट मतान्तर देखिएको हो । बादल अब मुलुकमा कुनै पनि रुपको राजतन्त्र रहनु हु"दैन भन्ने पक्षमा छन् भने डा.भट्टर्राई राजालाई भत्ता दिने र सांस्कृतिक अधिकार दिने पक्षमा छन् । राजाको सम्मानजनक बहिर्गमनको पक्षमा आफू भएको माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले पनि बताइसकेका छन् । यसबाट स्पष्ट हुन्छ सत्ताको सिंढी चढ्ने तयारी गरेको माअेावादीले राजतन्त्रको बहिर्गमनलाई यतिखेर सबैभन्दा मूल मुद्दा सम्झेको छ र यो समस्याको सहज निकाशको खोजीमा माअेावादी नेतृत्व छ । दशवर्षो जनयुद्ध लडेका माओवादी कार्यकर्ता नेपालको राजतन्त्रलाई सबैभन्दा ठूलो वर्ग दुश्मन मान्छन् र गजबको संयोग भनौं यसलाई सदाका लागि हटाउने जिम्मेवारी पनि माओवादी नेतृत्वले पाएको छ ।
•
read more...
राजतन्त्रका सम्बन्धमा जनभावना आत्मसात गर्न आवश्यक
April 21, 2008
नेकपा माअेावादी संविधान सभाको निर्वाचनबाट सबैभन्दा ठूलो दलका रुपमा स्थापित भएपछि भावी सरकारको नेतृत्व कसले गर्ने कौतुहलता उत्पन्न हुनु स्वभाविकै हो । माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले त्यसको उत्तर दिएका छन् ँभावी सरकारको नेतृत्व मै गर्छर्ुु ’ आफूले जितेको काठमाडौं उपत्यकाको १० नंं. क्षेत्रका जनतालाई धन्यवाद दिन पुगेका प्रचण्डले जनताको यो जिज्ञासालाई शान्त पारेका हुन् । माओवादीबाट प्रचण्ड, डा.बाबुराम भट्टर्राई वा रामबहादुर थापा ँबादल’ मध्ये एकले सरकारको नेतृत्व अड्कल शुरु भैसकेको थियो । माओवादीको प्रतिबद्धता पत्रमा प्रचण्डलाई राष्ट्रपति बनाउने भनिए पनि अहिले भने अन्तरीम संविधानको व्यवस्था अनुसार नै प्रधानमन्त्री नै सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुखकेा व्यवस्था गरिने संकेत पनि दिइएको छ ।
•
read more...
|
