|
सुनको फूल दिने कुखुरीको हत्या नगरौं
July 29, 2010
पोखराको मुटुमा रहेको फेवातालमा फैलिएको जलकुंभी झारले यतिखेर बिकरालरुप लिएको छ । फेवाताल जलकुंभीले पूरै ढाक्दा धेरै ठाउँमा पानीको सतहभन्दा पनि जलकुंभीको हरियाली देख्न सकिन्छ । बिगत दुइ बर्षघि पनि फेवातालको यही अबस्था थियो । गत बर्षभने तालमा जलकुंभी निकै घटेको देखिएको थियो तर यस बर्षभने बिगतलाई पनि उछिन्दै जलकुंभी यत्रतत्र र्सवत्र फैलिएको छ । तालवाट जलकुंभी हटाउन स्थानीय स्तरको प्रयास निरन्तर जारी छ तर जंगलमा बहुमारा झार फैलनुभन्दा पनि बढी मात्रामा जलकुंभी फैलिरहेको छ ।
•
read more...
गल्तीमाथि गल्ती नगरौं
July 28, 2010
नेपालको राजनीति यतिखेर निकै नाजुक चरणमा पुगेर एक किसिमले दिशाहीन अवस्थामा रोकिएको छ । वास्तबमा नेपालको राजनीति चौराहमा रोकिएको छ र अबको गन्तब्य के हुने भनेर स्पष्ट हुन सकिरहेको छैन । साँच्चै नै चौराहमा रोकिएको राजनीतिले सही मार्ग पहिल्याउन नसक्ने हो भने दर्ुघटनामा पर्नुको बिकल्प छैन । मुलुकलाई दर्ुघटनावाट बचाउने हो भने सबै राजनीतिक दलका नेताहरुले देश र जनता आफू र आफ्नो स्वार्थभन्दा कता हो कता माथि हो भन्ने भावना लिएर काम गर्नु आवश्यक छ । अहिले दलीय अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, दलभित्रका गुटहरुमा पनि अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा छ ।
•
read more...
अब पालो साना दलको
July 15, 2010
सहमतीय सरकारको संभावना नभएपछि राजनीतिक दलहरु अब बहुमतीय सरकार गठन गर्ने कसरतमा लागेका छन् । जनतासँग साखुल्ले हुन कुरो सहमतीयको तर ब्यबहार भने बहुमतीयका लागि दलहरुले कसरत गरिरहेका छन् । राष्ट्रपतिले दिएको सात दिनको समायावधि समाप्त भएर पाँच दिन म्याद थपे पनि दलहरुले राष्ट्रिय सहमतिको सरकार बनाउन सकेनन् । यसबीचमा बहुमतीय सरकारका लागि साउन ५ गतेका दिन सदनमा निर्वाचन हुने कार्यक्रम तय भएको छ । बहुमतको आधारमा सरकारको गठन नहुँदासम्म मतदानको प्रक्रिया जारी नै रहनेछ ।
•
read more...
सहमतीय संस्कारको कमि
June 29, 2010
अबको सरकार सहमतीय कि बहुमतीय हुने , यो दलहरुबीच चलेको बादबिबादको बिषय हो । सहमतीय सरकार छाडेर बहुमतीय सरकारमा जाँदा मुलुकमा लामो समयदेखि राजनीतिक गतिरोध देखिएको हुँदा त्यसलाई तोड्न सहमतीय सरकारको आवश्यकता छ भन्ने कतिपय राजनीतिक दलहरुको निष्कर्षछ । संविधानसभाको चुनावपछि मुलुक सहमतीय प्रणालीवाट बहुमतीय प्रणालीतर्फअग्रसर भएको हो । यसका लागि ठूला दलहरु नै जिम्मेवार छन् । अहिले यो दल ऊ दल जिम्मेवार भनेर उम्कन मिल्ने अवस्था छैन । खासगरी संविधानसभाको चुनावी परिणाम आएपछि कुनै दललाई छुटिएर बाक्लो दाल खाने रहर जागेको थियो भने कुनै कुनै दललाई हिनतावोधले सताएको थियो ।
सहमतीय सरकारको पक्षमा सबैभन्दा बढी वकालत गर्ने माओवादी नै हो । कांग्रेस सहमतीय भन्दा बहुमतीय प्रणालीको पक्षमा छ । लोकतान्त्रिक ब्यबस्थामा बहुमतको कदर गर्नुपर्ने र सहमतीय पद्वति संभब नहुने उनीहरुको तर्क छ । उता सत्ताको नेतृत्व गर्ने नेपाल कम्यूनिष्ट पार्टर्ीीमालेको भने स्पष्ट धारणा आउन सकेको छैन । अध्यक्ष झलनाथ खनाल पक्षीय नेताहरु सहमतीय प्रणालीको स्पष्ट वकालत गर्दछन् । निश्चय नै मुलुक शान्ति प्रक्रियामा अग्रसर भैरहेेको समयमा यसलाई तार्किक निष्कर्षा नपुर्याउँदासम्म र सविधान निर्माण नुहँुदासम्म सहमतीय सरकारको माध्यमबाट अगाडि बढ्नु बढी ब्यबहारिक हुन्थ्यो । तर त्यो संभब भएन ।
साँच्चै नै मुलुक सहमतीय प्रणालीको पक्षमा लगातार अग्रसर हुन सकेको भए नेपाल र नेपाली जनताले तोकिएको समयमा संविधान पाउने बढी नै संभावना हुन्थ्यो । अल्पमत र बहुमतको नाममा आआफ्ना रोटी सेक्न थालेपछि एकैचोटी धेरै समस्या देखिएका हुन् । हुँदा हुँदा यतिन्जेल निर्वाध रुपमा चलिरहेको संविधानसभा पनि माओवादीले अब चल्न नदिने भनेर भन्न थालेको छ । यसले गर्दा संविधानसभाको थप गरिएको एकवर्षाट एक महिना अखत्रैमा बितेको छ । ढलेको सिन्को पनि उठ्न सकेन । अब आएर माओवादीले पनि सहमतीय सरकारको प्रयास छाड्ने बताएको छ । उसको अबको जिकीर अहिलेको गठवन्धन सरकार बदल्न पर्छ , यसका लागि बहुमतीय सरकार भए पनि उसले आपत्ति नजानाउने भएको छ । हुन पनि सहमतीय सरकार बन्दैमा सहमतिको संस्कृति नअपनाउने हो भने समयमा संविधान बन्ने कुनै ग्यारण्टी छैन । त्यसैले सरकार सहमतीय वा बहुमतीय जे भए पनि समयमा संविधान भने निर्माण हुनुपर्यो ।
•
read more...
मित्रतामा आँच आउन नदिउँ
June 27, 2010
भारतीय बन्दरगाहमा न्युजप्रिण्ट रोकिएकै कारण न्यूजप्रिण्टको अभाब हुन गै कान्तिपुरले शनिवारको कोशेली प्रकाशन गर्न नसकेको भनी पाठक समक्ष क्षमा याचना गरेको छ । कान्तिपुर प्रकाशनका लागि क्यानडा र दक्षिण कोरियावाट मगाइएको एक हजार मेटिूक टन न्यूजप्रिण्ट बिगत एक महिनादेखि भारतीय बन्दरगाह कलकोतामा रोकिएपछि यो समस्या देखिएको हो । पारवाहन सुविधा भूपरिवेष्ठित राष्टूको अधिकार नै हो । भारतले यो अधिकारको उपेक्षा गर्दै परीक्षणका लागि भनी न्यूजप्रिण्ट रोकेर नेपालको मात्र होइन बिश्वकै ध्यानखिच्ने र बिरोध गर्नुपर्ने कार्य गरेको छ । चौतर्फी दबाबपछि भारतले कूल ३९ कण्टेनरमध्ये ११ कण्टेनर न्यूजप्रिण्ट छाडिदिएको छ । आशा गरौं ,बँाकि कागजका खेप पनि चँाडै नै छोड्नेछ । समुद्रसम्म सिधा पहुँच नभएका मुलुकका लागि पारवाहन अविच्छिन्न अधिकार हो ।
•
read more...
हत्या हिंसा बढ्नुमा सरकार जिम्मेवारीर्
June 25, 2010
वर्तमान सरकारले देशमा भइरहेको हत्या हिसा आतंकलाई रोक्न सकेको छैन । दिनदहाडै व्यवसायी दम्पतीलाई हृत्या गर्ने हत्यारालाई सरकारले पहिचान गर्ने नसक्नु वर्तमान सरकारको नालायकीका रुपमा लिनु पर्दछ । सुरक्षाकर्मीहरुको सजिलै पहुच पुग्ने गरेको बुटवलको व्यस्त ठाँउ जेसिज चोकमा बुधवार दिउसो युवा व्यवसायी दम्पतीको पसलभित्रै प्रवेश गरि हत्या हुनु लाई र्सर्वे साधर्ण आम नेपाली जनताले कसरी सुरक्षाको महशुस गर्ने हो । पसलभित्रै पसेर पैसा गनेको अवस्थामा हत्या हुनु , आक्रमणकारीले पसलबाट दिनदहाडै लुटेर लैजानु , सरकारले हत्यारालाई पक्रनु् नसक्नुका पछाडि धेरै कुरा लुकेका छन । देशको शान्ति सुरक्षा अमन चैयन व्यापकमात्रमा खलबलीएको छ । सरकारमा भष्ट्र, अराजकतावादीहरुको राज रहेको छ । मुलुकका प्रधानमन्त्रीले भनेको कुनै काम सचिवबाट भएको छैन । गृहमन्त्रीले दिएको आदेश पालना पनि सुरक्षाकर्मीबाट हुन सकेको छैन ।
•
read more...
पदका लागि मरिहत्ते
June 24, 2010
नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशन संघारमा आउँदा कांग्रेस नेताहरु महाधिवेशनको तयारी भन्दा पनि सरकार आफ्नो नेतृत्वमा बनाउने कुरामा उर्जा खर्चदै छन् । जो भए पनि कांग्रेसको नेतृत्वमा सरकार बनाउने कुरा गरेको भए त केही हदसम्म ठीकै मान्न सकिन्थ्यो । त्यसको विपरीत कसको नेतृत्वमा सरकार बनाउने भनेर जोड घटाउ गुणा र भाग हुँदैछ । यति हँुदाहुँदै एउटा कुरा के स्पष्ट छ भने कांग्रेसका कार्यवाहक सभापति सुशील कोइराला प्रधानमन्त्रीको च्याखे दाउमा छैनन् । उनले यसका लागि अरु नै नेताहरुलाई बाटो खुला गरिदिएका छन् । अहिले यो दौडमा कांग्रेसका बरिष्ठ नेता पर्ूवप्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवा र संसदीय दलका नेता पार्टर्ीीपसभापति रामचन्द्र पौडेल छन् ।
•
read more...
खेलमा जालझेल
June 23, 2010
नेपालको राजनीतिक खेलमा मात्र जालझेल भएको होइन, फुटबल खेलमा पनि जालझेल र मिलीभगत भयो । भर्खरै सकिएको नेपालको एकमात्र लिग फुटबल प्रतियोगिता कसले जित्ने र कसले हारेको अभिनय गर्ने भनेर मैदान बाहिर नै तय गरिएको थियो । त्यही अनुरुप खेलाडीहरुले नाटक मंचन गरे । साँच्चै नै फुटबल खेल हेरेर मज्जा लिनेका लागि कति खल्लो भयो होला । अतिराजनीतिकरण भएपछि सवै क्षेत्र प्रभावित हुन्छ भन्ने यो गतिलो उदाहरण हो । फुटबलजस्तो बहुसंख्यकको लोकप्रिय खेलमा समेत मैदान बाहिर बुनिने तानावानाले सम्पर्ूण्ा खेल क्षेत्रलाई नै बिषाक्त बनाउन लागेको छ ।
•
read more...
वनमाथि राजनीति बन्द गर
June 22, 2010
हरियो वन नेपालको धन । यो उखान कुनै समयमा निकै र्सार्थक थियो । तर बनसँग राजनीति जोडिएपछि नेपालको वनको हविगत निकै टिठलाग्दो अवस्थामा छ । हुन पनि नेपालको भष्माशुर राजनीतिले छोएपछि बिनाश नभएको क्षेत्र शायदै कुनै होला । कृषि, वन, पर्यटन सबै सबै क्षेत्र तहशनहश अवस्थामा छन् । समष्टिमा भन्दा नेपालको अर्थतन्त्र नै निकै नाजुक अवस्थामा छ । तर्राईदेखि उच्च पहाडी भेकसम्म आफ्नै बिशेषता भएका वन जंगल थिए तर तिनको लगातार बिनाश भैरहेको छ । सामूदायिक वन एक समयम विश्वमा नै नमूना लायक थियो । तर यो बनमा पनि राजनीतिले प्रवेश गरेपछि बिगत केही बर्षता वनको रक्षण भन्दा बढी भक्षण हुन थालेको छ । मुलुकमा जबजब राजनीतिक अस्थिरताको सीमा बढ्दै जान्छ, तबतब वनमाथि माफियाहरुले आँखा लगाउने गरेका छन् । पंचायतकालमा पहेंलोलाई जिताउन तराइको वनको ब्यापक बिनाश गरिएको थियो । त्यसपछिका दिनमा पनि वनमाथि गिद्धेदृष्टि लगाउने क्रम रोकिएको छैन । र्
•
read more...
राजनीति -जोगी हुन कि भोगी हुन -
June 21, 2010
ज्ाोगी हुन कसैले राजनीति गर्दैन । नेपालका राजनीतिज्ञहरु बडो गर्वकासाथ यो भनाई राख्छन् । यो भनाईवाट पद, प्रतिष्ठा , मान सम्मान र धनका लागि उनीहरुले राजनीति गरेको र्छलड.ग हुन्छ । सामान्यतः सबैले प्रधानमन्त्री , मन्त्री राज्य र सहायक मन्त्री हुन राजनीति गरेका हुन्छन् । तर पदका लागि नै हुरुक्क हुने प्रवृत्ति नेपालमा नराम्ररी मौलाएको छ । पंचायतकालदेखि गणतन्त्र कालसम्म पदीय राजनीति गर्ने प्रवृत्ति एकछत्र देखिएको छ । गणतन्त्र कालमा त यो प्रवृत्ति अझै फराकिलो भएको देखिइरहेको छ । नेपालका दलका नेताहरुको चर्तिकला हर्ेदा यस पछाडि पदकै राजनीतिले काम गरेको छ । ज्ाोगी नै हुन राजनीति नगरे पनि नेपालमै पनि पदीय राजनीतिभन्दा पर रहेर राजनीति गर्ने नेताहरु पनि छन् । कांग्रेसका कार्यवाहक सभापति सुशील कोइरालाले पदीय राजनीतिवाट पर रहेर दलीय राजनीति गर्दै आएका छन् । उनले चाहेको भए प्रधानमन्त्री नभए पनि त्यसमुनिका पद पाउन कठीन थिएन । तर उनले कारण जे भए पनि पदीय राजनीतिवाट पर रहेर राजनीति गर्दै आएका छन् । कोइराला हाल कांग्रेसको नेता भए पनि प्रधानमन्त्रीको दौडमा भने सामेल भएका छैनन् । बरु कांग्रेसका केही नेताहरु यो दौडमा छन ।
•
read more...
नेताका कमजोरी पर्ूवराजाको सम्बल
June 20, 2010
राजनीतिक अस्थिरताको लामो शिकार भएको मुलुक नेपालको अर्को प्रधानमन्त्री को बन्ने भनेर रस्साकस्सी चलिरहेको समयमा पर्ूवराजाको देश दर्शन र मन्दिर भ्रमण निकै चलिरहेको छ । जनकपुरमा जानकीमाइको दर्शन र पूजा अर्चनापछि यिनी नेपालगंजको वागेश्वरीको दर्शन गर्न पुगे । उनका छोरा पारश पनि के कम बीरगंजमा पुगेर घुमघाम गरे । हो, एउटा नागरिकको हैशियतले पर्ूवराजालाई देश दर्शन गर्ने, जनताको सुखदुख बुझ्ने अधिकार छ । उनले चाहे अनुसारको धर्म मान्ने अधिकार पनि छ । तर उनको यो तर्ीथाटनका पछाडि राजनीतिक उद्देश्य भने रहेको छ । पर्ूवराजाले सत्ताच्यूत भएर पनि बिदेशमा भन्दा स्वदेशमा बस्ने निर्ण्र्ाागरे । सरकारले पनि उनलाई नारायणहिटी दरबार हटाए पनि नागार्जुन दरवार आबाशका लागि दियो । अहिले पर्ूवराजाको टाइफाईं निकै बढेको छ । त्यसैले त भन्न थालेका छन् - राजसंस्थाको अन्त्य भयो भन्नु काल्पनिक कुरा हो । राजसंस्था र्फकन नर्फकने नेपाली जनताको हातमा छ । उनको सानमान पनि बढेको छ ।
•
read more...
गहिरिंदो राजनीतिक संकट
June 18, 2010
प्रधानमन्त्री माधब कुमार नेपालले राजीनामा दिने मनस्थिति बनाएका छन् तर उनको बिकल्पमा कसले सरकार बनाउने भन्ने स्पष्ट हुन सकिरहेको छैन । बर्तमान सरकारले आफ्नो कार्यकालको एक बर्षपार गरिसकेको छ र संविधान बन्न नसकेको पर्रि्रेक्षमा मात्र होइन , शान्ति प्रक्रिया समन्धी काम पनि गतिहीन भएकाले प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिने मनस्थिति बनाएका हुन सक्छन् । कुरो त्यति मात्र होइन, आफ्नै पार्टर्ीीभत्रबाट पनि राजीनामा लागि चर्को दबाब आएकाले अन्ततः प्रधानमन्त्री राजीनमा दिने निष्कर्षा पुगेको अडकल गरिंदैछ । तर दलहरुबीच वार्ता भएर एउटा निष्कर्षा पुग्नु त कता हो कता उल्टै संवादहीनताको अवस्था सिर्जना भएको छ । प्रधानमन्त्रीले बहुमतको बिश्वास कायमै राखे पनि सरकार हाँक्न भने त्यति सजिलो छैन । बर्षो अधिवेशन सुरु गरेर बजेट र नीति कार्यक्रम ल्याउने बेला भैसक्दा पनि सदन बोलाउन सकिएको अवस्था छैन । प्रमुख तीन दलबीच सहमति नहुने हो भने बजेट अधिवेशन नै प्रभावित हुने संभावना छ ।
•
read more...
शैक्षिक क्षेत्रमा अनौठो सहयोग
June 16, 2010
फिनल्याण्डका एक दाताले अनौठो अभियान चलाएर नेपालको साक्षरताको बिकासका लागि करोडौं रकम जम्मा गर्न सफल भएका छन् । आफ्नो नाम बताउन नचाहने ती गुमनाम दाताले गरीब मुलुक नेपालको शिक्षाको बिकाससँगै आफ्नो देशको नागरिकको हित हुने कार्य पनि गरे । एउटा मटेंग्राले ती दाताले दुइवटा चराको शिकार गरेका छन् । उनको अभियान तौल बर्षोनी बढ्दै गएर अस्वस्थ हुन थालेका फिनिसको तौल घटाउनु त थियो नै घटेको प्रत्येक किलो तौल बराबर १५ युरो नेपालका लागि जम्मा गर्नु थियो । फिनल्याण्डका १४ हजार नागरिकले यो अभियानका भाग लिएर ४८ हजार ७४ किलो वजन घटाए र त्यसबापत १३ करोड जम्मा गरेका छन् ।
•
read more...
राजनीतिको गाँठो फुकाउँ
June 15, 2010
जेठ १४ को खड्गो टरेपछि राजनीतिक दलहरु फेरि त्यस्तो खड्गो कहिल्यै आउने छैन, यो नै अन्तिम खड्गो होकि भने झैं कानमा तेल हालेर बसेका छन् । हुँदाहुँदा अब त प्रमुख तीन दलकाबीच वार्ता पनि हुन छाडेको छ । १४ जेठअघि वार्ताका लागि वार्ता त हुने गरेको थियो, वार्तामा सहमति नभए पनि फेरि वार्ता गर्ने सहमति त हुन्थ्यो अब त त्यस्तो सहमति पनि हुन छाडेको छ । भनौं वार्तामा नै पर्ूण्ा बिराम लागेको छ । वार्ता नै हुन छाड्नु मुलुकका लागि घातक हो । वार्ता नै हुन नसकेपछि अविश्वासका खाडलहरु झनै फराकिलो हुदै जान्छन् र यसले देश , जनता र राजनीतिक दलहरुलाई पनि केही फाइदा हुनेछैन । एउटा हिउँदले जाडो जाँदैन, हिउँद फेरि पनि आउँछ र यसले संकटका दिनहरु निम्त्याउँछ तर दलहरुले यसतर्फपटक्कै हेक्का नराखेको पाइयो ।
•
read more...
मुलुकलाई संगठित अपराधीबाट जोगाउँ
June 13, 2010
मुलुकको राजधानी काठमाडौंमा आधुनिक हतियार सहित बम बनाउने कारखाना फेला पर्नु सबैका लागि चिन्ता र चासोको बिषय हो । प्रहरीले बसुन्धरामा रकेट लन्चर सहित रेडियो बम, बाल्टिन बम, सकेट बम लगायतका बिष्फोटक पदार्थ बरामद गरेको छ । रकेट लन्चर नेपालमा पहिलो पटक भेटिएको हुँदा यो आपराधिक कार्यमा सकृय समूह कति अघि बढिसकेको छ स्वतः अनुमान गर्न सकिन्छ । गत सोमवार इशान नर्सिड. होम अगाडि बिष्फोट गराइएको कार बम पनि त्यही कारखानामा तयार गरिएको जानकारी प्रहरीले दिएको छ ।
•
read more...
|
