रेखाहरूभन्दा बाहिर
June 15, 2010

महेश भण्डारी
परलोकमा विचरण गरेका बाबु-बाजे, सँगैकार् इष्टमित्र र एकाघरका दाजुभाईले के भन्छन्, के सोच्छन् भन्ने आधारमा हामी हाम्रो योजना बनाउँछौं, निर्ण्र्ाालिन्छौं र तदनुसार कार्य गर्र्छौं । हामीले आपmनो बारेमा केही गर्दा अर्काको बारेमा हजार चोटी सोच्छौं । 'दि अदर इज हेल' यो हामीले किताबमा मात्र पढ्यौं, व्यवहार बनाएनौं । तर्सथ हामी दुःखी छौं, नर्कमा छौं । हामीले अरुलाई र्स्वर्ग ठान्यौंर्,र् इश्वर मान्यौं । हाम्रो यही भेडा विचार, भेडा शैलीमाथि मेरो विमती आज पनि जारी छ ।
यदि हामी यो संसारमा साँच्चिकै खुशी बन्न चाहन्छौं या हामी हाम्रो भावी पुस्ताको निम्ती एउटा शान्त र समुन्नत संसार उपहारस्वरुप सुम्पन चाहन्छौं भने हामीले हाम्रो बारेमा अब केही सोच्नु आवश्यक छ । हामीले अब हाम्रो वरिपरिको संसारमाथि प्रश्न गर्नु पर्छ, घोत्लिनु पर्छ । हामीलाई आपmनो परिवार, पण्डित या कुनै राजनैतिक नेताले जे भन्यो त्यही मान्नु पर्छ भन्ने जरुरी छैन । हामी आपmना साथीले जे गर्छन् त्यसलाई आत्मसाथ गर्नुपर्छ भन्ने जरुरी छैन । र, सबैभन्दा महत्वपर्ूण्ा कुरा अझ यो छ कि संचार माध्यमले जे भन्यो त्यसलाई साँचो र सत्य ठानेर आत्मसात गर्नु पर्छ भन्ने पनि कुनै जरुरी छैन । सत्य पत्ता लगाउन प्रश्न गर्नु जरुरी छ, शंका गर्नु जरुरी छ, विश्लेषण गर्नु जरुरी छ । र, जब सत्य पत्ता लाग्छ तब पीडा र घृणाको कुहिरो फाट्छ, सुख र शान्तिको बहार चल्छ ।
जोन मेयरको एउटा महान् गीत छ, 'त्यस्तो चीज केही छैन -नो सच थीङ)' शर्ीष्ाकको । त्यो गीतमा उनले आँफू कसरी खुशी छन् त्यसैबारे गाएका छन् । गीतमा उनी भन्छन्, उनी यति धेरै खुशी छन् किनकी भर्खरै उनले यो महशुस गरे कि 'वास्तविक संसार' भन्दा अर्को कुनै चिज छैन । उनलाई अब 'कथित वास्तविक बाटो -सो-कल्ड राइट टूयाक)' मा हिँड्नु पर्दैन र उनी आपmनो बाटो आँफै बनाउन तयार छन् । यी शब्दहरू मनै छुन्छन्ः
र, हाम्रा सबै अभिभावकहरू
दिन प्रतिदिन बूढो हुँदै गइरहेछन्
म अचम्म मान्छु
यदि तिनीहरूले बेलैमा केही राम्रो,
झन् राम्रोको खोज गरेको भए
जब म उनीहरूको सोंचमा हुन्छु
यी कैयन् दुःखान्त क्षणबाट आत्तिनु पर्थेन ।
उनीहरू सँधै हामीलाई भन्थे कि
रेखाहरूभित्र बीचमा उभिनु
उनीहरूलाई यो थाहा थिएन कि
रेखाहरूभन्दा बाहिर
अर्को दिशा धेरै राम्रो छ
झन् राम्रो छ ।
अब हामी आजैबाट आपmनो बारेमा सोच्न सुरु गर्नु पर्छ । हामीले बुढेसकाल कर्ुर्ने होइन । त्यो बेला निकै अबेर भइसक्छ । त्यो बेला पछुतो मात्र हुनेछ कि मैले सारा समय अरुले जे चाहन्छन् त्यसको प्राप्तिको लागि बेकारमा बिताएँ । अब हामीले हाम्रा आकांक्षाको आँकलन गर्नुपर्ने बेला हो यो । हाम्रा आपmनै धड्कनको अब हामीले सुर र ताल मिलाउनु पर्छ । अब उठ्ने समय हो, जाग्ने समय हो र जीवनमा केही फरक गर्ने समय हो । सबै मान्छे अरुजस्तै बाँच्छन् । फरक बाँच्ने कहिले हो - आपmनै जीवनमा केही फरक गर्नु पर्žयो । अरुभन्दा फरक केही गर्नु पर्žयो । हाम्रो वरिपरिको संसारबारे अब हामीले प्रश्न गर्नुपर्छ । अब हामीले हाम्रो आपmनै जिन्दगीबारे प्रश्न गर्नुपर्छ ।
अरुको अनुकरण र नक्कलले जीवन र जगत्मा कुनै बहार ल्याउँदैन । यसले मात्र सामान्य मान्छेको जन्म दिन्छ । यसले खतरनाक अन्धा मान्छेहरू मात्र जन्माउँछ ।
समाप्त
 ाचभभद्दखष्दचबतभ२थबजयय।अom

« Back | Top

• टेप प्रकरणले जन्माएका केही प्रश्नहरू

• सधैं हाँसिरहोस् मेरो पोखरा

• पोखरा उद्योग वाणिज्य संघको साहषिक निर्ण्र्ाा

• महात्मा गान्धीको सत्य र अहिंसा

• अँध्यारोलाई गाली गरेपछि...

• तस्बीर ः कृष्णमणि बराल

• फिक्का होला शहीदको रगत !

• घामपानीको मुन्तिर...

• रेखाहरूभन्दा बाहिर

• जीवनलाई र्स्पर्श गर्ने वैज्ञानिक तरिका