|
ग्रामीण समुदायको अवस्था र बैदेशिक रोजगार
October 24, 2009
मानिस सामाजिक, आर्थिक रुपमा सवलता र कुनै पनि कामको दक्षतालाई कुनै वास्ता नगरी उमेरसम्म सच्चाएर बिदेशिने गरेका छन् । यसरी विदेशिने क्रममा कति समुदायमा त कुनै पनि युवालाई देख्न समेत सकिने अवस्था छैन । पञ्चासे क्षेत्रका विषेश गरी गुरुङ्ग समुदायमा त सबै घरहरु खाली मात्र देखिन्छन् । उनीहरुको बारेमा जानकारी लिन परेमा जिल्ला सदरमुकाम वा विदेशमा मात्र जानकारी हाँसिल गर्न सकिन्छ । यसरी गाँउघरहरु विस्तारै पातलिंदै गरेका छन् । विदेशी रोजगारीको लागि जस्तो सुकै परिस्थितीलाई पनि आत्म साथ गर्न ग्रामीण समुदायका युवा लागि परेका छन्, यो उनीहरुको आवश्यकता वा बाध्यता के हो -
विदेशीन र घरपरिवारवाट अलगिन कसैलाई पनि मन लाग्दैन । के गर्ने, गाउँमा आफूसँग बसेर एक छिन बोलिदिने पनि त कोही छैन । सबैले विदेशका र जेट चढेका कुरा मात्र गर्दछन्, गाउँमा बसेर कसैले गाई, भैसी र खेतीपातिको बारेमा कुरा गर्ने पनि कोही छैन । विशेष गरी उमेर ढल्केका महिला र स्कूल पढ्दै गरेका बालबालिका बाहेक तपाई गाउँमा युवा वर्गलाई देख्न हम्मे-हम्मे परिरहेको अवस्था छ । यसरी गाउँको बस्तीलाई विस्तारै भुल्दै जानेको संख्या ज्यादै ठूलो रुपमा देखिएको छ । गाउँमा खेती योग्य जमीनहरु बाँझो चउरको रुपमा परिणत हुंदैछ भने अन्न तथा तरकारीको भाउले आकास छुन लागेको छ । यस्तो अवस्थाको सृजना यस क्षेत्रहरुको गाउँमा परिरहेको छ । अब कसरी समुदाय राम्रो खेती उत्पादन तथा समुदाय उन्नतिको पहल गर्न सकिन्छ -
विदेशीनुको मुख्य अवस्थालाई हर्ेन हो, भने ग्रामीण समुदायमा आर्थिक उपार्जन कम हुनु नै हो । वर्तमान परिवेश यसरी आएको छ की मानिसलाई तुरुन्ता तुरुन्तै धनी मानी र सम्मानित हुनु परेको छ । यसरी धनी मानी र सम्मानित हुनको लागि जसरी भए पनि आर्थिक अवस्था सुधार गर्नुपरेको छ । यो अवस्थाको सुधारको लागि गाउँमा बसेर यो वेग थाम्न नसकिने अवस्था छ । यसको लागि हरदम कसरत घर घडेरी सुन, चाँदी जे जसरी हुन्छ त्यसै गरी पूरा गरी विदेश जानु परेको छ । सकभर शहरी क्षेत्रमा घर होस् त्यती नभएपनि शहर उन्नमूख तथा मोटर चल्ने स्थानमा घरको मेसो पार्नु परेको छ । यसरी सबैको मनमा धनको भूतले उचाँलीरहदा अरु केही होइन आफ्नो प्यारो घर परिवार छोडी विदेशीनु परेकोछ । आफू समानका हरेकको अवस्था विदेशले नै सुधारेको देखे पछि तछाड मछाड गर्ने प्रवृतिको विकास भइरहेको छ ।
हुन पनि विदेशीनुले केही न केही आफ्नो परिवेशमा सुधार गरेका छन् । छोराछोरीलाई शहरका आधुनिक विद्यालयमा पढाउने, घरमा राम्रो टेलिभिजन, मोवाइल जस्ता सामग्रीहरुले अरुलाई आक्रर्षा गर्ने, राम्रा महंगा पोसाकहरु लगाउने र बोलीको लवज फेरि बोल्ने जस्ता काम गरिरहेका छन् । हुनत सबैको राम्रो होस् र सबैको कल्याण होस् भन्ने कामना गर्नु परेको छ । तर केही समाजका सदस्यहरुले बिदेशीनुको लागि दलालको फन्दामा पर्ने, विदेशीएका परिवारजन, श्रीमानको अवस्था नबुझि कमाएको पैसा र आफूसमेत अयन्त्र गई छोराछोरीको बिचिल्ली अवस्था परेको पनि छ, त्यति मात्र होइन अकालमै मृत्यू समेत भएका घटनाहरु आइरहेका छन् । जसरी भए पनि विदेशीने र गाउँमा नबस्ने अवस्थाको सिर्जना भएको छ । वैदेशिक रोजगार नेपालको वर्तमान अवस्थामा राम्रो मानिएको छ र लाखौ लाख नेपालीहरु बिदेशिएका विदेशियै छन् । कही कतै बिरामी परेर औषधि गर्ने ऋण पाएका छैनन्, गाउँमा एउटा भैसी किन्ने ऋण पत्याइदैन तर विदेश जानको लागि ऋण दिन जो कोही पनि तयार छन् । समाजमा आर्थिक गुटबन्दीको हावी भएको छ । विदेश जाने र नजाने घरपरिवारको बिचमा यस्तो अवस्था बढ्दै जानेहो भने समाजमा सामाजिक कू-सस्कारको क्यान्सर बढ्ने छ र यसले पछि भयावह रुप लिन सक्छ, बेलैमा हामीहरु सचेत हुनु पर्दछ ।
बैदेशिक रोजगारीले हाम्रो राष्ट्रमा आर्थिक अवस्थालाई सुधार गर्न मद्दत त गरिरहेको छ, त्यसमा पनि मानिसको जीवीकोपार्जनमा सरलता त अवश्य थपिएको छ, यो राम्रो पनि हो तर समाजमा रहेका हरेक परिस्थितिहरुलाई नियाल्ने हो भने यसले हुने खानेलाई झन् बलियो र कमजोर अवस्थामा रहेका परिवारलाई झन कमजोर अवस्थामा धकेली रहेको छ । हुने खानी र हुदाँ खानेको अवस्थामा यसरी खाडल थपिदै जाने हो भने समाज ठूलो विसंगति आउन सक्छ र परिवार, समाज र राष्ट्रमा नै ठूलो भयावहको स्थिति सृजना भई भातृत्वको भावनालाई समाप्त पार्न सक्छ । आशा गरौ यस्तो अवस्थाको सृजना नहोस भोलीका दिन धनी मरेमा धेरै मलामी र गरीब मरेमा घरमै कुहिने अवस्था सृजना नहोस् । हामी सबै गाउँबासी जिहे जन्ती मरे मलामी हुन सकौं ।
« Back |
Top |
