|
तमूवान कि गुरुङवान -
February 26, 2010
सु.चन्द्रमणि क्रम्छै गुरुङ
मानव जातिका उत्पत्ति यही गोलाकार धर्तिमा भएको भनेर वेदशास्त्र पर्ेर्.इतिहास पढ्ने पुरोहित क्ल्हेब्री पच्यूले आजसम्म पढ्दैछन् । वैज्ञानिकहरुले पनि मानव स्वरुपमा आउनुभन्दा अघि हाम्रो पर्ूखाहरु बाँदर रुपमा थियो रे भनेर लेखेको छ । सम्पर्ूण्ा मानव जातिको रुने र हास्ने आवाज एकै पाइन्छ । यसले यो प्रमाण हुन्छ, अघि सृष्टिकालमा हाम्रो मानवका भाषा एकै भएको देखिन्छ । हाम्रो धर्म मानव धर्म थियो । हामीले प्राकृतिकको नियममा विश्वास राख्थ्यो । मानव सभ्यतामा आएपछि जातिय, समुदाय, कुल, कुटम्ब र राजा राज्यको स्थापना भएको देखिन्छ ।
•
read more...
नयाँ पुरेतको खोजि
February 16, 2010
कुमारजङ्ग कार्की
म यही टोलको सानो तिनो नेता हुँ । आज मेरा स्वर्गिय पिता जी को वाषिर्क पून्य तिथि । श्राद्ध गर्नु पर्ने तर दस वज्न लागि सक्यो पुरेत वा को अत्तो पत्तो देखिएन । सधै त बिहान सात वजे नै हाजिर हुन्थे वुढा आज के भएछ कुन्नी । टोल भरिमा उनलाई सवै भन्दा वढी दक्षिण दिने व्यत्ति म नै हु त्यसैले कतै तिर जजमानि जुधे पनि पहिले मेरै मा आउने गर्थे तर आज एघार वजि सक्यो अझै आइ पुगेनन् । अव त अति भो । किन आएनन् वुढा पक्कै केहि भएको हुनु पर्दछ भनि मोटर साइकल झिकि उनको घर तर्फवढे । जव उनको घर पुगे वुढा त मुडा माथि मस्त सँग चुरोट तानेर पो वसेका रहेछन् । वुढालाई यस्तो अवस्थामा देख्दा हुन पारो तातेको थिएन तर के गर्नु उनी नभई श्राद्ध हुदैन त्यसैले टार्डर्ैैाट ढाड सकेसम्को निहुर्राई नमस्कार गरे र सोधे ' हैन पुरेत वा आज हजुरलाई विस्मरण पो भयो कि । मेरो वुवाको पुन्य तिथि आज । यति वेला संम हजुरको दर्सन नपाएकोले हजुरलाई लिन आएको ।' मेरा शव्द भुइमा र्झन नपाउदै उनी कर्ुर्लिए 'को पुरेत कस्तो पुरेत मेरो नाम छैन - नाम ले वोलाउन सकिदैन - खुव जातियता ले छोएको छ हगी तिमीहरुलाई ।' सधै नमस्कार गर्दा उसै गरी नमस्कार फर्काउने पुरेत वा आज एका एक सन्किन पो थाले ।
•
read more...
फेवातालको किनारमा तटीय पैदलमार्ग
February 15, 2010
हेमराज पहारी
विश्वका कतिपय राष्टूहरूले तालकेन्द्रित योजना बनाउन थालेदेखि नेपालको गणतान्त्रिक सरकारले पनि गत सालदेखि नेपालका तालतलैयाहरूमा चासो देखाउन थालेको छ । सीमसारीय, पर्यावरणीय र पर्यटकीय महत्वका जलसम्पदाहरूमा चासो देखाउनु भनेको आफ्नो गन्तव्यको मूल बाटो पक्डनु हो । यसै सिलसिलामा यो गणतान्त्रिक सरकारले बृहत पोखराका नौवटै तालहरूको संरक्षण गर्ने हेतुले प्रत्येक तालहरूमा आ-आफ्ना आवश्यकताअनुसारका कामहरू गर्न थालेको छ । फेवातालको वरिपरि तटीय पैदलमार्ग -फुटटूयाक) बन्दैछ भने प्रत्येक डुंगाघाटहरूलाई क्रमशः सुव्यवस्थित गर्दै जाने, क्याम्पिङ चोकको खाली जग्गालाई आय आर्जनकारी स्तरीय पार्कमा परिणत गर्ने र रत्नमन्दिरलाई पनि लाभदायक संग्रहालयमा रूपान्तरण गर्ने कुरा उठेको छ ।
तालको संरक्षण गर्ने भनेर सुरु गरिएको पैदलमार्गको लागि सरकारले पोखरा उपत्यकाका नगर विकास समिति, राष्टिूय ताल विकास बोर्ड र हाम्रो समितिमार्फ पटक-पटक गरी अहिलेसम्म करिब ४२ लाख रूपैयाँको आर्थिक एवं प्राविधिक लगानी गरेको छ । यसमा २० प्रतिशतको जनसहभागिता थप्ने र अनेकौं प्रकारका झमेलाहरूको सामना गर्ने काम हाम्रो समितिले गर्दै आएको छ । यो निर्माणाधीन तटीय पैदलमार्ग एकातिर मत्स्यपालन अनुसन्धान केन्द्रबाट सुरु भएर होटल फेवा हुँदै बाराहीघाटतर्फलम्किरहेको छ भने अर्कोतर्फस्विमिङपुलस्थित क्याम्पिङचोकदेखि सुरु भएर खहरे-बङलादी हुँदै गैराको चौतारासम्म पुगेको छ ।
पोखरा उपत्यका नगर विकास समितिले यो पैदलमार्गलाई एउटा नमूना पैदलमार्गका रूपमा निर्माण गर्न खोजेको छ र निर्माण गर्ने अभिभारा हाम्रो काँधमा हालिदिएको छ । उसको परिभाषाअनुसार नमूना पैदलमार्ग भन्नाले आफ्नो साविक उचाइबाट केही माथि उठेको, पाँच मिटर चौडाइको र तालको किनारैकिनार नागबेली परेर अगाडि बढेको यस्तो पैदलमार्ग बुझिन्छ, जसले निर्धारित मापदण्ड बोकेको हुन्छ र जहाँबाट पैदल हिँड्दा फेवाताललाई निर्वाधरूपमा हर्ेन पाइन्छ । निर्धारित मापदण्डअनुसार पाँच मिटर चाक्लो पैदलमार्गको बीचमा दर्ुइ मिटर चाक्लो सोलिङ-ढलानमा काटेका ढुंगाका छपनी छापिएको हुन्छ, दायाँवायाँका डेढ-डेढ मिटरका खाली ठाउँमा हरियो दुबो र मौसमी फूलहरू लगाइएको हुन्छ भने दुवैतर्फतीन-तीन मिटरको 'स्लोप' पारिएको हुन्छ र ठाउँ-ठाउँमा हृयुमपाइप र कर्ल्भर्ट राखेर बर्खेपानीलाई तालमा पास गराइएको हुन्छ । यसमा मानिसबाहेक कुनै पनि गाई-भैंसी, साइकल, मोटरसाइकल र अन्य सवारीका साधनलाई हिँड्न दिइन्न ।
उपयुक्त स्थानाभावका कारण मत्स्यपालन केन्द्रदेखि होटल फेवासम्म पैदलमार्गले आफ्नो नमूना देखाउन सकेको छैन । तैपनि त्यहाँसम्मका अवरोधकारी भौतिक संरचनाहरू भत्काउने, तिनको थान्को लगाउने, रुखहरू ढाल्ने, जरा उखेल्ने, सोलिङ-ढलान गरेर ढुंगा छाप्ने, होटल फेवादेखि बाराहीघाटसम्म माटो थुपार्ने र ठाउँ-ठाउँमा हृयुमपाइपहरू राख्ने काम समितिले गत वर्षै पूरा गरिसकेको छ । राष्टिूय ताल विकास बोर्डको लगानीमा क्याम्पिङचोकदेखि गैराका चौतारासम्मको करिब एक किलोमिटर जग्गामा माटो थुपार्ने, सम्याउने, अवरोधकारी भौतिक संरचना भत्काएर हटाउने, हृयुमपाइपहरू बिछ्याउने र बर्खेखोलामा कर्ल्भर्ट बनाउने काम पनि गत वर्षै पूरा भएको छ ।
पोखरा उपत्यका नगर विकास समितिको आर्थिक एवं प्राविधिक लगानीमा यसपालि गतसाल अधुरो अवस्थामा रहेको पैदलमार्गलाई पूरा गर्ने र एउटा सुव्यवस्थित डुंगाघाट बनाउने काम भइरहेको छ । फेवातालको किनारमा वर्षौंवर्षेखि थुप्रिदै आएको माटो झिकी पैदलमार्गको उचाइ-चौडाइ थप्न खोज्दा र तालको आयतन बर्ढाई डुंगाघाट बनाउने कार्यलाई सहज बनाउन खोज्दा लहरो तान्दा पहरो घक्र्यो । निर्धारित काम गर्नका लागि विनियोजन गरिएको पैसाले बढ्दो खर्च धान्न नसक्ने भयो । ताल घटेको बेला -फागुन-चैत्र) मा पैदलमार्गको लागि 'सपोर्टिङ वाल' नदिने हो भने बर्खायाममा उर्लेर आउने पानीका छालहरूले आफ्नो माटो खोसेर लैजान्छन् र पैदलमार्ग भत्किन्छ । यसो भयो भने एकातिर राष्टिूय सम्पत्तिको हिनामिना हुन्छ भने अर्कोतिर केही गरेर देखाउँ भन्ने हाम्रो समितिको जोश र जाँगर पनि मरेर जान्छ ।
उपत्यका नगर विकास समितिसँग पैदलमार्ग बनाउने पैसा छ, तर 'सपोर्टिङ वाल' लगाउने पैसा छैन । यो कस्तो विडम्वना - ऊसँग घर बनाउने पैसा छ, तर जग दरो बनाउने पैसा छैन, रंगरोगन गर्ने पैसा छ तर प्लास्टर गर्ने पैसा छैन । उसँग भएको सीमित बजेटले प्लास्टर नगरिकन भित्तामा रंग लगाइयोस् भन्ने चाहन्छ, तर ऊ त्यसो गर्न चाहन्न । नत हामी नै त्यसो गर्न चाहन्छौं । हाम्रो समितिलाई यतिविधि विश्वास गर्ने र यत्रो सहयोग गर्ने नगर विकासको यस्तो हालत देख्दा हामीलाई उदेक लाग्छ । आज हाम्रो मुलुकमा एकातिर राष्टिूय योजना आयोगका कर्मचारीहरू आफूखुसी योजना बनाउँछन् र योजनाविद्हरू नेतामुखी योजना बनाउँछन् भने अर्कोतिर राष्टिूय महत्वका सम्पदाहरूले कुनै गहकिलो योजना नै पाउँदैनन् । यहाँभन्दा ठूलो विडम्बना अरू के होला - तर्सथ हामी हाम्रा योजनाविद्हरूलाई वस्तुनिष्ठ ढंगले निष्पक्षखालका योजना बनाउन र तिनीहरूलाई ताल-तलैया र नदीनाला केन्द्रित पार्न पनि यही लेखद्वारा आग्रह गर्दछौं । साथै, पोखरास्थित राष्टिूय सम्पदा तथा जन अधिकार समितिलाई पनि राष्टिूय सम्पदाबारे गम्भीर र मुखर हुन अनुरोध गर्दछौं । र्
पर्यटन कार्यालयमा वर्षौपिच्छे पर्यटन पर्ूवाधार विकासका लागि केही पैसा आउने गरेको र कुनै काम नपाउँदाका वर्षरूमा र्फकने गरेको भन्ने बुझिन्छ । गत साल ३० लाख रूपैयाँ यसरी फर्केर गएको रहेछ । हामी यसपालि आएको पैसा सपोर्टिङ वालमा लगाइयोस् भन्ने चाहन्छौं र यसका लागि हामीले पर्यटन कार्यालयसँग, नगरपालिकासँग, जिविससँग र राष्टिूय ताल विकास बोर्डसँग अनुरोध पनि गरेका छौं । हेरौं के हुन्छ -
यत्रो सीमसारीय र पर्यटकीय महत्वको फेवातालको संरक्षण गर्ने दायित्व कुनै एउटा निकायविशेषको मात्रै होइन । यसमा सबैको दयादृष्टि पर्न आवश्यक छ । आखिर हाम्रो प्रमुख आयस्रोतका आधार नै यिनै नदीनाला, तालतलैया र हिमशिखरहरू हुन् भने तिनको संरक्षणमा दर्ुइचार पैसा खर्च गर्न हामी किन पछि हट्ने - बर्सर्ेे ६ करोड डलर -३ अर्व ९० करोड रूपैयाँ) आर्जन गर्ने पोखराले आफ्ना प्राकृतिक सम्पदाहरूको लागि सुको नगिराउनु भनेको कृतघ्नताको पराकाष्ठा हो । अतः पर्यटनबाट प्रत्यक्ष रूपले या अप्रत्यक्ष रूपले लाभान्वित हुने व्यक्ति, संघ-संस्था र निकायहरूलाई आफ्नो आयस्रोत र गौरवको रूपमा रहेको फेवातालको हितमा दिल खोलेर सहयोग गर्न हाम्रो समिति हार्दिक अनुरोध गर्दछ ।
जहाँसम्म तटीय पैदलमार्गको उपयोगिताको प्रश्न छ त्यसलाई म बुँदागत रूपमा प्रस्तुत गर्न चाहन्छु ः
-१) र् र्सवप्रथम, यो तटीय पैदलमार्गले फेवातालको साँध-सीमाना किटान गर्ने काम गरेको छ र फेवाताललाई अतिक्रमण हुनबाट बचाएको छ । फेवातालको वरिपरि कथंकदाचित निर्धारित मापदण्डअनुसारको ग्रीनबेल्ट -हरितपेटी) बनेन भने पनि अब कसैले फेवातालभित्र खेती गर्न र त्यहाँ आफ्नो जग्गा छ भनेर दाबी गर्न पाउँदैन । अब यो लक्ष्मणरेखालाई कसैले उल्लंघन गर्न पाउन्न । यो नै एउटा ठूलो उपलब्धी हो । अब फेवातालमा जंगेपिलार गाडियो । यस्तो लक्ष्मणरेखा नहुँदा विगतमा फेवातालको अतिक्रमण हुन पुग्यो । पोखराका नौवटै तालहरूमा र्सवप्रथम यस्तो लक्ष्मणरेखा कोर्न जरुरी छ ।
-२) फेवातालको वरिपरिको परिधि करिब १६ किलोमिटर लामो छ । १६ किलोमिटर लामो तटीय पैदलमार्ग बन्न सक्यो भने फेवातालको प्रदक्षिणा गर्न सकिन्छ । यसबाट फेवातालको स्थलगत अनुगमन गर्न सजिलो हुन्छ । कहाँ के गडबडी भएको छ भन्ने कुरा चाँडै नै जानकारीमा आउँछ । फेवातालको दृश्यावलोकन चारै दिशाबाट निर्बाधरूपमा गर्न पाइन्छ । कुनै भौतिक संरचनाले या झाडीले फेवातालको महमोहक दृश्य छेक्न सक्तैन । पोखराको पुरानो बजारको निर्माण उत्तर-दक्षिण नभईकन पर्ूव-पश्चिम हुने गरी गरिएको भए अग्ला घरहरूले हिमाल छेक्ने थिए र बजारबाट माछापुच्छूे देखिने थिएन । तीसको दशकताका योजनाकार पदमबहादुर खत्रीले यही कुरालाई हृदयङ्गम गरी बैदाममा उत्तर-दक्षिण हुनेगरी बाटाहरू बनाउने र सबैले निर्बाधरूपमा हिमाल र ताल हर्ेन पाउने घरहरू बनाउने योजना बनाउनु भएको थियो । दर्ुभाग्यवस, उहाँको योजना लागू हुन सकेन, अन्धाधुन्धरूपले घरहरू बन्न थाले र हिमाल र ताल छेकिन पुगे । बैदामबासीको फेवाताल र हिमाल निर्बाधरूपमा हर्ेर्ने धोको अब तटीय पैदलमार्गले पूरा गर्ने छ । फेवाताललाई धीत मर्ने गरी हर्ेनको लागि अब कसैका होटेल-लज, रेस्टुराँ र जग्गाभित्र पस्ने अनुमति लिनुपर्ने छैन । आकाशका चम्किला तारा, सुकिला हिमाल, हरिया डाँडाकाँडा, मनमोहक सूर्योदय र सर्ूयास्तजस्ता प्राकृतिक घटना एवं सम्पदाहरूलाई निःशुल्क रूपमा र निर्बाधरूपमा हर्ेन पाउनु मानिसको नैर्सर्गिक अधिकार पनि हो ।
-३) तटीय पैदलमार्गले अब पर्यटकहरूको बसाइँलाई लम्ब्याई दिन्छ । यसबाट तालको वरिपरि बस्ने स्थानीय बासिन्दाहरूको व्यवसायमा वृद्धि पनि हुन्छ ।
-४) तटीय पैदलमार्गमा कुनै मोटर-ट्याक्सी, मोटरसाइकलजस्ता कुनै पनि सवारीका साधन गुड्न नदिइने हुँदा मानिसहरूले कुनै धुँवा, धूलो, हिलो, कर्कस ध्वनि र ठक्करको सामना नगरी निर्बाधरूपमा पैदल भ्रमण गर्न पाउने छन् । पैदल भ्रमण गर्दा गर्दा थाकेका पैदलयात्रुका लागि ठाउँ-ठाउँमा विश्राम केन्द्र र सूचना केन्द्र राखिनेछन्, जहाँ पैदलयात्रुहरू थकाई मार्न, शौचनिवृत्त हुन र जलपान गर्न सक्नेछन् । थाकेका पैदलयात्रुहरूले आफ्नो रुचिअनुसार कोही नौकाविहार गरेर आफ्नो साविक स्थानमा र्फकने छन् भने कोही घोडा चढेर अन्यत्र लाग्नेछन् ।
-५) कतिपय विकसित देशमा साइकल सवारी र पैदल भ्रमणका लागि अलग्गै बाटाहरू बनाइएका छन्, जहाँ मानिसहरू साँझ-बिहान ढुक्कले डुल्न पाउँछन् । यसबाट जनस्वास्थ्यको अभिवृद्धि हुन्छ । बुढाबुढी पनि लौरो टेकेर ढुक्कले डुल्न पाउँछन् । डिजेल र पेटूोल आधारित सवारीका साधनहरूले कार्बन उर्त्र्सजन गरेर वातावरणलाई उष्ण र प्रदूषित पारेका छन् । कुनै कार्बन र ताप उर्त्र्सजन नगर्ने साइकलमार्ग र पैदलमार्गले विश्वको उष्णता र प्रदूषण घटाउने हुँदा आज यिनीहरूको माग बढ्दो छ । तटीय पैदलमार्गले पनि यही मागको सम्बोधन गर्नेछ ।
-६) अहिलेसम्म कतिपय जग्गाधनीहरूका जग्गामा जाने बाटो थिएन । यो पैदलमार्गले सबैलाई नभए पनि अधिकांशलाई आफ्नो जग्गामा जाने मार्गप्रशस्त गरेको छ ।
-७) अहिले के स्वदेशी के विदेशी सबै पैदलमार्गबाट हिँड्न रुचाउँछन् । यस्तो अधूरो र निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको पैदलमार्गमा पनि हिँड्ने मान्छेको ताँती लाग्ने गरेको छ । धेरै मानिस धूले सडकमा हिँड्न छाडिसके । लौरो टेकेर हिँड्नुपर्ने पक्षघातका विरामीहरू, अशक्त बूढाबूढीहरू र स्कुल जाने भुराभुरीहरू यही पैदलमार्गमा हिँड्न पाउँदा आफूलाई सुरक्षित ठान्दछन् । यो त धेरैलाई चाहिएको पैदलमार्ग पो रहेछ ! यो पैदलमार्ग तयार भएपछि, यसको दायाँबायाँ मौसमअनुसारका फूलहरू लगाएपछि, ठाउँ-ठाउँमा रंगीबिरंगी फूलहरूका वृक्षहरू रोपिएपछि, यत्रतत्र सिमेन्टका बेञ्चहरू राखेपछि, ठाउँ-ठाउँमा सुव्यवस्थित घाटहरू बनेपछि र यसमा बिजुलीको व्यवस्थापन गरेपछि यहाँ कति मान्छे हिँड्लान् - यो पोखराको एक नम्बरको पैदलमार्ग हुनेछ । यही पैदलमार्गमा हिँडेर फेवातालको अपर्ूव दृश्यपान गर्नका लागि मात्रै बाहिरका मान्छे पोखरामा ओइरिने छन् ।
-८) हामीले हर्ेदाहर्ेर्दै पोखराका बडाबडा पाटन, पोखरी र चौताराहरू भूमाफियाहरूको र भौतिक संरचनाहरूको कब्जामा परेर हराइसके । मानिसलाई हावा खाने खुल्ला चौरहरूको अभाव दिनहुँ खट्कँदो छ । फेवाताल पनि मालेपाटनजस्तै एउटा विशाल जलीय चौर हो । यहाँ आएर फोक्सोभरि स्वच्छ हावा लिन प्रत्येक नागरिकले पाउनर्ुपर्छ । पैदलमार्गले यो विशाल जलीय चौरलाई कुनै भूमाफिया र जलमाफियाको कब्जामा पर्न नदिई बचाएर राख्नेछ । यसले फेवाताललाई पाटन, पोखरी र चौताराहरूको नियति भोग्न दिनेछैन ।
-९) पैदलमार्गमा हिँड्दै जाँदा रानीवनमा पुगेपछि एकातिर रंगीविरंगी चराहरूको चिरबिर सुन्न पाइने छ भने अर्कोतिर माछापुच्छ्र्रे प्रतिविम्बित भएको फेवातालको कञ्चन पानी पिउन वनबाट तल झरेका हरिण, खरायो र मृगहरूको दर्शन गर्न पनि पाइने छ ।
-१०) अब बैदामबासीहरूले आफ्ना घरमा पाहुना हुन आएका इष्टमित्रहरूलाई पैदमार्गमा डुलाउन लानेछन् र फेवातालको अपर्ूव दृश्यपान गराएर नितान्त नौलो ढंगले अतिथि सत्कार गर्न पाउनेछन् । ती पाहुनाहरूले यसको सिको गर्दै आफ्ना गृहजिल्लाहरूका ताल-तलैयाहरूमा पनि यस्तै पैदलमार्ग बनाउने छन् ।
-११) तटीय पैदलमार्ग निर्माण गर्दा वर्षौंवर्षेखि फेवाताललाई पर्ुर्दै आएको किनारको माटो झिकिन पुगेको छ । यसले गर्दा फेवातालको आयतन बढ्नुका साथै त्यसको किनार -तट) पनि मजबूत र सुन्दर बन्न पुगेको छ । सुव्यवस्थित घाट र पार्क बनाउने कुरा पनि यसै क्रममा थपिन आएका कुरा हुन् । यसरी तटीय पैदलमार्गले एकपछि अर्को राम्रो कुरालाई निम्त्याउँदै छ र फेवातालको सिँगारपटार गर्दैछ । यदि पैदलमार्गको सुरुआत नै नभएको भए यी कुनै कुरा थपिन आउने थिएनन् । आउँदा दिनहरूमा अन्य प्रकारका सुविधाहरू पनि यसमा थपिदै जाने छन् र पैदलमार्ग झन्-झन् उपयोगी हुँदै जानेछ । अस्तु !
-पहारी फेवाताल संरक्षण तथा विकास समितिका अध्यक्ष हुनुहुन्छ)
•
read more...
संसदीय पद्धतिलाई भरथेगः अर्को एमाले जन्मिने खतरा
February 11, 2010
पदम रेग्मी
संसदीय पद्धतिमा विश्वास गर्ने राजनीतिज्ञ वा दलहरुले नेपालमा संसदीय पद्धति नै हुनर्ुपर्दछ भन्ने तर्कको खेतीमा निकै लागिरहेकाछन् । यो पद्धति नेपाल र नेपालीको लागि किन आवश्यक छ, यसबाट जनताले कस्तो सेवा सुविधा पाउँछन् वा राष्ट्र समृद्धशाली बन्दछ वा बन्दैन भन्नेतर्फयिनीहरुले चित्तबुझ्दो तर्क र जवाफ दिन सकेका छैनन् । सम्भवत यो पद्धतिबाट नेपालको लागि त्यति कार्यपर्ूण्ा परिणाम मिल्न नसकेका विगतका दृष्टान्तहरुले प्रष्ट पारिसकेको तर यही पद्धतिको आहालमा रमेका र त्यसबाट वैयत्तिक स्वार्थ र सहुलियत हाशिल गरिसकेको कारणले पनि संसदवादी चिन्तनधारीहरु यस पद्धतिको विकल्पमा जान नसकेका हुन् ।
संसदीय पद्धतिको व्यख्या लोभलाग्दो र मोहक शब्दजालको लेपन गरी गरिएको पाइएकोछ । जनताप्रति उत्तरदायी संसद र त्यसले गरेका काम पनि जनउत्तरदायी वा जनपक्षीय हुन्छन् भनी व्यख्या गरिएको छ । तर यथार्थता त्यस्तो छैन र पाएको पनि छैन । संसदीय पद्धतिको अभ्यास २००७ सालको राजनैतिक परिवर्तनको पद्धतिलाई लगतै भएको चुनाव मात्रै २०१५ सालमा भएकोले त्यसपछिको राजनैतिक पद्धतिलाई संसदीय पद्धति भनिए पनि त्यस अगाडिका अभ्यासहरुलाई यो पद्धतिबाट पृथक राख्न मिल्दैन । २०१५ सालमा संसदीय निर्वाचन भै गठन भएको सरकारलाई डेढ वर्षो अवधिमा राजा महेन्द्रले विघटन गरेको कारणले दोष जति महेन्द्रमा थुप्रिए पनि त्यो छोटो अवधिमा यो पद्धति करीब करीब बदनाम भैसकेको थियो । गाउँका शोषक, सामन्त, मुखिया, जिमुवाल र तर्राईका जमिनदारलाई संसदीय निर्वाचनमा उठाएर र त्यस्ता खालका मानिसहरुलाई पार्टर्ीी हर्ताकर्ता बनाएर नेपाली काँग्रेसले २ तिहाई स्थानमा विजय प्राप्त गर्न सकेको हो । जनता चेतनशील भएर र संसदीय पद्धत्रि्रति प्रतिवद्धता जनाएर काँग्रेसी उम्मेदवारहरु अधिकतम ठाउँमा विजयी बनेका छैनन् ।
ठालर्ुवर्ग, सामन्त, राजारजौटा र जमिन्दारहरुलाई राज्यसंयन्त्रमा रजाय गर्न लगाउने पद्धतिले पिछाडिएका क्षेत्र, विपन्न वर्ग, सिधा साधा र निमुखाहरुको कदापी हित हुन सक्दैन । विगतमा नेपाली काँग्रेसले यस्ता वर्गलाई आधार मानेर दलीय राजनीतिक प्रारम्भ गरेको कारणले अहिले यो पार्टर्ीीी वर्गको पोल्टामा पर्न गएको छ । अब जति प्रयत्न गरेपनि नेपाली काँग्रेस विपन्न, सुकुम्बासी, किसान र मजदूर वर्गको पार्टर्ीीन्न सक्दैन किनकी संसदीय पद्धतिको फोहोरी आहालमा अभ्यास्त भैसकेको कारणले अब उसलाई त्यही फोहरी आहल नै प्रिय लागिरहन्छ जस्तो फोहोरको झिंगालाई फोहोर नै मन परे जस्तै ।
जनतालाई उधारो आश्वासन दिने सय कुरा ढाँट्ने र एउटा सामान्य कुरा पूरा गरी त्यसैको त्यान्द्रोमा झुण्डलाई राख्ने संसदीय पद्धतिको विशेषता रहिआएको छ । हामीकहाँ पनि संसदवादीहरुलाई हर्ेर्ने हो भने सबै उस्तै । २०४६ सालको राजनैतिक परिवर्तन पश्चात गाउँका सामान्त, मुखिया एवं पञ्च खलक, शहर बजारका धनाढय व्यापरी र उद्योगी, नस्कर व्यापारी एवं काला बजारियाहरु, तर्राईका जमिनदार सामन्तहरु मात्र नभै पञ्चायतकालिन मन्त्री र शासकहरु सबैको लागि नेपाली काँग्रेस आश्रयस्थल र पवित्र गंगा बन्न पुगेको थियो । तार्त्पर्य संसदीय पद्धतिको हिमायती भएको कारणले नै यस्ता चरित्र र वर्गका मानिसहरुको लागि नेपाली काँग्रेस अन्वल बन्न गयो । समय क्रमसँगै र शनै शनै एमाले पनि संसदीय पद्धतिको हिमायती बन्दै गयो । जबसम्म यो पार्टर्ीींसदीय पद्धतिमा जाँदैन भन्ने लागेको थियो त्यतिबेलासम्म यो पार्टर्ीी निम्न वर्ग, दलित एवं उपेक्षित समुदाय, किसान र मजदूरको विशाल पंक्ति गोलबन्द थियो ।
•
read more...
विस्तृत जानकारीका लागिः
February 4, 2010
विस्तृत जानकारीका लागिः
फोनः ९७७-०६१-५२६६६८, ५३७४४९
विज्ञापन सम्बन्धी सोध्नुपरेमाः
मोः ९८४६०३५१०९ श्रीप्रसाद पोखरेल - (बजार व्यवस्थापक) र ९८४६११९२१३ नारद काफ्ले
विज्ञापनको दररेटः
अगाडि पृष्ठमा ः प्रतिकोलम प्रतिसेमीः १००।- -सय रुपैया)
पछाडि पृष्ठमा ः प्रतिकोलम प्रतिसेमी ७५।- -पचहतर रुपैया) र
भित्री पृष्ठमा ः प्रतिकोलम प्रतिसेमी ५०।- -पचास रुपैया)
•
read more...
शिक्षालयमा राजनीति तथा निरही शिक्षार्थी
February 2, 2010
काशीनाथ कुमाल /// पृथ्वीनारायण क्याम्पस, विज्ञान संकायको प्राङगण तीन/चार जना शिक्षार्थी घाम तापेर कुराकानी गरिरहेका छन् ।
शिक्षार्थी कः स्ववियू नभई त क्याम्पस चल्दैन त्रि.वि.का कर्मचारीको के भर । विद्यार्थीमाथि अनावश्यक शुल्क बृद्धि गरे भने यो विरुद्ध कसले सहयोग गर्दछ आखिर गर्ने स्ववियूले नै हो । यो संख्या सबै दलको साझा न हो । अलिकति पार्टर्ीी कुरा छ ।
शिक्षार्थी खः अलिकति भन्छौ, शिक्षार्थी क यहाँ शिक्षार्थीहरुका नपत्ताए, कात्तिक १४ गतेको समाधान हर्ेर्नु । हाम्रो भविष्यसित हाम्रा आमाबाबाको कत्रो सपना जोडिएको छ । हाम्रो लक्ष्य के छ - स्ववियूलाई हाम्रा लक्ष्य सित के सरोकार उनीहरुको सरोकार त आफ्नो पेट र पार्टर्ीीत हुन्छ ।
शिक्षार्थी गः शिक्षार्थी ख को कुरा सुनेर निरही अवस्था देखाउँछ । केही बोल्दैन कापीका पाना पल्टाउँदै साथीको संवाद सुनिरहन्छ ।
शिक्षार्थी घः ठिक भन्यौ शिक्षार्थी ख त्रि्रो कुरामा म पनि सहमत छु । पार्टर्ीी कुरा शिक्षालयको चौघेरा भित्र गरेर हुन्छ , बाहिर गएर संगठन खोलेपनि हुन्छ, के त्रि.वि.को शिक्षानीतिमा शिक्षालयको हाताभित्र पार्टर्ीी संगठन खोल्न पाइने भनेर नियम निर्माण गरेको छ र - शिक्षार्थीको पर्ढाई विथोलेर आफै साँढे हुन खोज्छन् , ब्वाँसाहरु । अहिले शिक्षार्थीले कति शैक्षिक झमेला सहनु परेको छ शिक्षाथी क लाई के थहाँ -
शिक्षार्थी कः सर ! आउनु भयो जाऊ अब शिक्षार्थीहरु । सबैजना बाइलोजीको घण्टी अध्ययन गर्न थाल्छन् । अहिले देशका सबै सरकारी क्याम्पसमा स्ववियू स्थापना भएको छ । सरकारी क्याम्पसका कर्मचारीले आफ्ना शिक्षार्थीका मागलाई पूरा नगर्ने भएपछि पार्टर्ीी संगठन मार्फ शिक्षार्थी विभाजन हुन थालेका हुन् । पृथ्वीनारायण क्याम्पस स्ववियू पदाधिकारी मनकुमार श्रेष्ठ भन्छन्- आस्थाको कुरा हो पार्टर्ीी र्समर्थन हुन्छ । अनावश्यक राजनीति हिंसात्मक कार्य बन्द गरिनर्ुपर्छ । माथि क्याम्पसका कर्मचारीलाई पार्टर्ीी कोटाका आधारमा क्याम्पस प्रमुखमा नियुक्ति दिने प्रक्रिया भएपछि हामी के गर्न सक्छौं - परिपाटी विर्गीएको छ । यसको समाधान तत्काल हुनर्ुपर्दछ ।
देशका हरेक नागरिकका छोराछोरीहरुलाई लक्ष्य अनुसारको शिक्षा नेपाल सरकारले प्रदान गर्नुपर्दछ । यहाँ दीगो शान्ति र विकासको कुरा छ । जर्मन, जापान, पाकिस्तान, अमेरिका आदिका शिक्षाको गुणस्तर उच्च हुनुको कारण त्यहाँका शिक्षार्थी स्ववियू झै जानिफकार भएर हैन । शिक्षक/शिक्षिकाले सिकाएको निर्देशनलाई खोज्दै जाँदा र आदर गर्दै जाँदा देश संवृद्धिशाली बनाई आफूसमेत सफल भएका हुन् । नेपाल एक अविकसित र गरीब राष्ट्र हो । हामी गरीब देशका नागरिकलाई छोराछोरीहरुले शिक्षा प्राप्त गर्ने स्थानमा पार्टर्ीीे झण्डा गाडेर हाम्रो लक्ष्य सफल हुन्छ । क्याम्पसको नियम के छ - शिक्षार्थीले त्यसको पालना गर्नुपर्छ । शिक्षार्थीको पढ्नुको पछाडि के लक्ष्य छ - यसको माग क्याम्पसले पूरा गर्नुपर्छ । उच्चस्तरीय राष्ट्रिय शिक्षा आयोग २०५५ का राष्ट्रिय उद्देश्य निम्न बमोजिम प्रस्तुत गर्दछु ।
•
read more...
श्री राजनीति व्रतकथा
January 18, 2010
कुमारजङ्ग कार्की
कुमार जी आज्ञा गर्नुहुन्छ- हे अगस्ते मुुनि त्यहा उप्रान्त नेपाल राज्यका प्रधानमन्त्री माधव नेपाल र भू.पू प्रधानमन्त्री दाहाल बिच जब जम्काभेट भयो । गोलो मुहार मनिल वनाउदै नेपालले भन्नुभयो हे प्रचण्ड अव राष्ट्रियता, स्वाधिनता र नागरिक सर्वोच्चताको नाराले सडक तताउन छोडि तुरुन्त सहमतिमा आऊ । वाहिर वाहिर जनता तर्सर्ााे र भित्र भित्र दिल्ली फकाउने त्रि्रो चाला अव सवै सामू र्छलङ्ग भैसकेको छ । त्यसैले सहमतिमा आउनुको अर्को कुनै विकल्प छैन । माधव नेपालको यस्तो कटु वचन सुनि राताराता आखा पार्दै प्रचण्डले भन्नुभयो हे हरुवा, हे कठपुतली भिडका नाइके, हे प्रतिगामी , तिमिले मलाई के चुनौति दिन्छौ । आफ्नै दिन सकिन लागेको पत्तो नपाउने तिमि जस्ताले म सँग के को सहमति गरौला र ! अव मेरो सहमति दिल्ली वाहेक अरु कसै सगँ हुनै सत्तैन । वरु त्रि्रो नेतृत्वको सरकारको दिन सकिन लाग्दैछ त्यसैले अव उल्टो गिन्ती गन्न सुरु गरे हुन्छ । यस्तो प्रचण्ड जी को कुरा सुनि नेपाल पुन भन्नु हुन्छ हेर प्रचण्ड म कस्तो भने दिल्ली लाई दाया राखेर वसेको, क्षत्रमानको स्यकुरिटिले सुसोभित , सिरमा वासिन्टन र कन्धामा वेजिङको धाप पाएको । मेरो कर्ुर्सि कस्तो भन्छौ भने त्यसको चार खुट्टामा एक खुट्टा गिरिजाप्रसाद कोइराला, एक खुट्टा विजय कुमार गच्छादार , एक खुट्टा राष्ट्रपति यादव र अर्को खुट्टा के. पी ओलिको वनाई वसेको । मलाई आफ्नै पार्टर्ीी खनाल र गौतमले त केहि लछारपाटो लगाउन सकेनन् भने तिमि जस्ताले के हल्लाउला । वरु व्रि्रोह व्रि्रोह भन्दै हिड्यौ भने त्रि्रो अस्तीत्व नै समाप्त हुनेछ विचार गर । यस्तो धम्की पर्ूण्ा वोलि सुनि प्रचण्डले पुन सव्द वाण प्रहार गर्दै भन्नु थाल्नुभयो हेर कुवुद्धि, मर्ने वेला कमिलाको प्वाख पलाए झै, निभ्न लागेको दिप धपक्कै वलेझै कर्ुर्लीयका, अव केहि दिनमै कर्ुर्सिवाट गर्लम्म पल्टीदा दिउसै तारा देख्नेछौ र भन्नेछौ अरु भए त वहुलाउथे धन्न म भएर सध्य छु त्यसैले हे वालुवाटारका केहि दिनका पाहुना माधव कुमार आफै वास्तवीकतालाई वुझि कर्ुर्सि छोड्दा वुद्धिमानि ठहरिनेछ । तव माधव कुमार जी भन्नु हुन्छ पहिले ससंदमा वहुमत पुर्याउनु अनि मेरा अगाडि आउनु म उत्ती खेरै कर्ुर्सि छोडिदिउला नत्र भने वहुमत सभासदले मत दिएर आएको मलाई हटाउने सपना नदेखे हुन्छ । प्रचण्ड र नेपाल विच यस्तो वाक युद्ध चलिरहदा त्यहा दिल्ली माहाराज टुप्लुक्क आई पुग्नु भयो । तव दुवै जनाले साष्टाङ्ग दण्डवत गरि , सुनको कमन्डलुमा पानि लिई ३ पटक पर्रि्रमा गरि एकै स्वरमा भन्न थाल्नु भयो हे माहाराज हे भाग्य विधाता हजुरको एक इसाराले हाम्रो सक्ता परिवर्तन गर्ने सामर्थ्य राख्ने यस्ता हजुरलाई कोटि कोटि प्रमाण छ । यस्तो चाकडिले भरिएको स्तुति सुनी दिल्ली माहाराज भन्नुहुन्छ हे मेरो राज्यको एक प्रान्तको मुख्य मन्त्रीको जति पनि हैसियत नभएका छिः मेकीहरु हो मैले तिमिहरुलाई पालै पालो नेपाल राज्यको प्रमुख वनाएर हेरे तर तिमिहरु दुवैले मैले भने जस्तो मरो हित हुने काम गर्न सकेनौ त्यसैले अव म उक्त पदमा एक पुरानै व्यत्तिलाई पुनस्थापित गराउदै छु अव चुपचाप उसलाई स्वीकार गर । दिल्ली माहाराजको यस्तो अचम्मको कुरा सुनि दुवै जना एक आपसमा मुखा मुख गर्न थाल्नुभयो तव अविर जात्राको गर्दै वडो धुम धामकासाथ नेपालका पर्ूव राजाको सवारि भई नारायणहिटी दरवार प्रवेश भयो तव दुवै पर्ूव प्रमुखहरुलाई राजाका सैनिकहरुले गिरफ्तार गरि दरवार तर्फलैजादा भए । इति श्री राजनीति पुराणे नेपाल खण्डे जात्रै जात्रा माहात्म्य प्रचण्ड- माधव संवादे, पर्ूव राजा पदस्थापनां ६०१ अध्याय ।
पumबचपबचपष्ठठठ२जयtmबष्।अिom
•
read more...
"पाखुरीमा परक्क बटारिएका मेरा छोराहरु"
December 21, 2009
बलराम पौडेल
नजिकैको सानो चौरमा भेडाको बथान जस्तो देखिने यता र उता दगुरेका भेलाहरु झै निर्मल आकाशमा बादल दगुरी राखेको थियो । र्सर्ूयको प्रकाश डाँडाबाट मसस्क परी ओर्ली सकेको थियो । बुढी आमा हातमा लौरो लिएर र्सर्ुइ-र्सर्ुइ गर्दै अनुहारबाट पसिना बगाउँदै सिढीहरु उक्लदै थिइन् । एक युवक माथिबाट आफ्नै तालमा घोडा दगुरे झै गरी टक टक गर्दै तल झदै थियो । अकस्मात लौरी हातबाट छुट्टएिर तलतिर उछुटियो जहाँ त्यो युवक त्यसै लौरीमा उनिएको रहेछ । बुढी आमाले बल्ल बल्ल अडिएर आँखी भौं माथि सार्दै तलतिर हर्ेदा अत्तालिएर उछुटिएको युवक र आफ्नो लौरी देखिन् । ओ हो ! मैले उसलाई बाटो नै छेकेकी रहेछु कि क्या हो - ममा एक तमासको भित्र भित्रै पसिनाले चोलो रुझाउन थाल्यो । उकुस मुकुस भएँ, हावा मन्द रुपमा चलिरहेको थियो । त्यो हावाले कुनै काम गरेन, थचक्क परी सिढीमा बसे । युवक कस्तो बुढी रहेछ आँखा नहेरी लौरो तर्ेसाएर बसेकी । लौरो हातमा लियो दर्ुइ हातले बटारेर भाँची दियो र यस्ता बुढीहरु किन बाँच्नु पर्यो भनी झोक्किएर आफ्नो बाटो लाग्यो ।
ओहो ! समयले त नेटो काटी सकेको रहेछ । बादल उघ्रीएर सफा आकाश बनाउला भनेको त एक तमासले झन मडारिएर कोलाहलका स्वरहरु दिर्दै मुसलधारे पानी पर्ला जस्तो लाग्यो । हेर मेरा छोराहरु कति हतारमा छन् । यिनीहरुको लक्ष्य के होला ! कहाँ दौडी रहेका छन् - यसो खुट्टो सार्दै यस्तै हो ! देशमा पनि केही हुन सकेन, होस् पनि कसरी देशका मेरुदण्ड भनेको अथवा शक्ति केन्द्र भनेको युवा शक्ति नै हो । युवाले गरे जे पनि हुन्छ कठै टुक्रा टुक्रा परेको बाईसे चौबिसे राज्य आज उहाँले त्यति नगरेको भए त्यो शक्ति केवल आफ्नो स्वार्थमा लगाएको भए, मोजमस्ती र मनोरञ्जन तिर लागेको भए के यो देश आज यसरी नेपाल भएर एउटा सिंगो राष्ट्रको नामले विश्व सामू शीर ठाडो पारी, निधक्कसँग बोल्न र डडेर तिनीहरुसँग मुकाबिला गर्न सक्ने थियौं र - भीनसेन थापा, बलभद्र जस्ता छोराहरु भए अनि क्रूर नै भएपनि त्यो जंगबहादुर निडर र शक्तिशाली ता थियो । आफ्नो युवा जोश र जाँगर लगाएर देशको एउटा शक्तिशाली शक्तिको रुप धारण गरेको ता थियो नि ! तर त्यसले त्यो शक्तिले उन्मुक्त भएर दुःखी गरीब जनतालाई हर्ेर्ने काम गरेन । एक किसिमको तानाशाही लक्ष्यतिर बटारियो तर त्यसको शक्ति जतिकै रहेनछ आजका युवाहरुको शक्ति । केवल रहेछ पाखुरीमा दम अनि गुलामी पात्र खोक्रो नाम । के आजकलका युवाहरु शक्ति बिहीन भएकै हुन् र - के यिनीहरुमा केही गर्न नसक्ने खुबी भएका हुन् र - तर मैलेता यिनीहरुलाई एक शक्तिशाली खम्बाको रुप देखेको थिए । शालीन र देशप्रेमी, सुधारबादी चेतना, राष्टूवादी चिन्तन र साहित्य सम्बन्धि पनि मान्यता प्रस्तुत गरेका मानवतावाद, राष्ट्रियता, जातीयता, राष्ट्रप्रेम, स्वसंस्कृत्रि्रति आस्था, आर्य सभ्यताप्रतिको मोह, हार्दिकता, अतुलनीय भाव प्रबलता, रमरम बौद्धिकता गुणहरुले भरिका युवाहरु नै हुन् । भाइ-भाइमा भ्रातृता र विश्वबन्धुत्वको भावनाका साथै शान्तिप्रिय छन् भनी सोचेकी थिए ।
•
read more...
स्वायत्त गणराज्य घोषणा उचित/अनुचित
December 17, 2009
काशीनाथ कुमाल
देशमा नयाँ लिखित संविधानको पर्खाइमा जनता बसेका छन् । दलहरुको सहमति लोकतान्त्रिक गणतन्त्र भएको संविधानमा छ । संविधानमा राज्य/प्रान्त कसरी विभाजन गर्ने र लिखित रुपमा कसरी पारित गर्ने प्रश्न एक छ । तैपनि दर्ुइ ठूला दल नेपाली काँग्रेस, माओवादी अनि एमाले र अन्य दलबीच देशको शासन वा राजनीतिक प्रणाली कस्तो हुने - बारेमा विवाद छ । नागरिक सर्वोच्चा माओवादीको के - स्वायत्त गणराज्य घोषणा गर्दा नागरिक सर्वोच्चता हुने र नगर्दा, नहुने हो, त्यसो होइन देशको शासन प्रणाली जनमत संग्रहबाट गरौँ, जनमत जुन दललाई बढी मिल्छ, त्यही दल बहुमतका आधारमा शासन संचालनको अगुवा हुन्छ । बरु यसलाई नागरिक सर्वोच्चता भन्न मिल्छ । जनमतले स्वीकारेको माओवादी देशको ठूलो दल हो माओवादीको अगुवाई बिना संविधान असम्भव छ । माओवादी सरकारमा हुँदा आफ्नो एकात्मक शासन प्रणाली अनुरुप सत्ता कब्जा गर्ने प्रक्रियामा गयो अन्य सात दलबीच यो कुरा मिल्न सकेन र विमती रर्यो । अनि राष्ट्रपति प्रकरण र रुक्माङगत कटुवाल -सेना प्रमुख) को विवादबाट माओवादी सरकार बाहिर आयो र नागरिक सर्वोच्चताको मागलाई सरकारमा राख्यो ।
•
read more...
रुकुम र जाजरकोटको सेरोफेरोमा
October 25, 2009
काशीनाथ कुमाल
मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमा पर्ने सल्यान जिल्ला पनि एक सुन्दर जिल्ला हो । यस विकास क्षेत्र अर्न्तर्गत पहाडी जिल्लामा पर्ने यस जिल्लामा अन्य पहाडी जिल्ला भन्दा बढी विकास भएको देखिन्दा मिठो भाषाको ध्वनी प्रयोग गर्ने सल्यानीहरु पनि सबै आगन्तुकका लागि सौदर्यपर्ूण्ा व्यवहार गर्छन् र सबैको मन जित्न सफल हुन्छन् ।
•
read more...
ग्रामीण समुदायको अवस्था र बैदेशिक रोजगार
October 24, 2009
धर्मराज पौडेल /// पञ्चासे क्षेत्र लगायत नेपालका अधिकांश ग्रामीण समुदायहरुमा युवाहरु विदेशिने परम्परा पहिलेदेखिको हो । यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मुख्यतः गुरुङ्ग समुदायहरु पहिले पहिले भर्ती हुन विदेशमा जाने पुरानो चलन नै थियो । समाजले विदेशमा गएर काम गरेर पैसा कमाउनुलाई नै खुब महत्व दिन्थ्यो । हाल आएर समुदायका हरेक युवा वर्गहरु साहुँको चर्को व्याजको कुनै प्रवाह नगरी विदेशीने परम्परा बनेको छ ।
•
read more...
नेपालीको बानी चेन्ज .... नेपालीको ....
October 15, 2009
काशीनाथ कुमाल
ल्भउबष् िपय दबलभभ ऋजबलनभ ।।।। ल्भउबष् िपय ।।।।।।।।। क्रमशः हुँदैछ । नेपाली सभ्यता विश्वमा अनुकरणीय छ । विश्वमा हाम्रो सभ्यता नेपाली साहित्यले चिनाएको छ । यही नेपाली साहित्यको श्रीबृद्धिमा सहयोग गर्ने नेपाली खाना, पर्व, गीत, कला, भाषा, भेष, चलन अब परिर्वतन हुने अवस्थामा छन् ।
•
read more...
गिरिजा-प्रचण्डका महत्वकांक्षा खै -
October 5, 2009
तारा 'पाखे' //// नेपालको इतिहासमा केही यस्ता पनि नेताहरु हुनुभयो भोलि इतिहासले जेजस्तो मूल्यांकन गर्ला, जनमानसमा आजै पनि जेजस्तो विचार धारणा मूल्यांकन भएता पनि यदि निष्पक्षरुपमा दलगत दर्रि्र चिन्तनबाट अलिकति मात्र माथि उठेर सोचविचार गर्ने हो भने मल्लकामा काजी भीम मल्ल, आधुनिक कालमा वीपी, मदन भण्डारी, गिरिाज र प्रचण्ड, पाँच भाइहरुमा मात्र यस्तो शक्ति र सामर्थ्य देखियो कि राष्ट्रियता, इमान्दारिता जनताको भलाइका निमित्त सधैं जुझिरहनु भएकेा पाइन्छ ।
•
read more...
जनतालाई उपहार गरीबीको माखे साङ्गलो
August 30, 2009
दामोदर पराजुली //// प्राकृतिक स्रोतहरुले भरिपर्ूण्ा विश्वको शिर रहेको सगरमाथाको काखमा रहेको नेपाललाई विश्व मान चित्रमा चिनाउने अरु पनि धेरै विशेषताहरु छन् । सानै देश भएर पनि जलस्रोतको लागि विश्वमा नै चर्चित देश हो नेपाल । खनिजहरुको अथाह स्रोत हो हाम्रो देश नेपाल । परिश्रमी र बहादुरीको लागि विश्वमा नै कहलाएको देशको नाम हो नेपाल । त्यति मात्र कहाँ हो र - असीमित विकासका सम्भावनाहरु बोकेको देशको नाम हो नेपाल । तर दर्ुभाग्य गरिबै गरिबमा धनी देशको नाम पनि हो नेपाल ।
प्राकृतिक स्रोत र साधनले ठगेको प्रतिकूल वातावरणीय अवस्था रहेको केही अप्रिmकन देशहरु गरिबीबाट ग्रसित हुनु अस्वभाविक होइन तर नेपाल जस्तो प्राकृतिक स्रोत र साधनबाट सम्पन्न राष्ट्रले गरिबीबाट गुज्रनु अवश्य लाजमर्दो कुरा हो ।
गरिबी भनेको उपलब्ध स्रोत र साधनको अपर्याप्त वितरण हो । उचित गाँस, बास र कपासको व्यवस्था हुन नसक्नु गरिबी हो ।
•
read more...
कुशे औंसी र नेपाली जनमानसमा यसको महत्व
August 20, 2009
तारा 'पाखे'
विरञ्चिना सहोेत्पन्नपरमेष्ठी नि र्सगत ः
नुदः र्सवाणि पापानि दमे स्वास्तिकरो भवः
यो मन्त्रले पर््रार्थना गरी "ç हुँ फट् स्वाहा" यस मन्त्रले पूर्र्रोत्तर मुख गरी ग्रहण गर्नु । अर्थात कुश काट्नु । प्राणनाथ समस्त आर्यहरका जप, ध्यान, देव, पितृका कार्यहरु कुश विना गर्न सकिँदैनन् । कुशमा सवै देवताहरुको बास हुन्छ र खासगरी ब्रहृ्ना, विष्णु, महेश्वर रहनु हुने विश्वास गरिन्छ पिण्डमा चढाएको कुश अपवित्र मानिन्छन् । धार्मिक महानुभावहरुले कुशका गुभाको यन्त्रात्मक बाला बनाएर लगाएको पनि देखिन्छ । उद्धृत श्लोकले गरेको पर््रार्थना के छ भने "हेकुश देवता तिमी ब्रहृ्माजी सँगै उत्पन्न भएका हौं, पवित्र छौं । मेरा समस्त पापहरु नास गर !"
•
read more...
|
